1980061 prive.jpg

‘Achterstand is geen levenslang’. Aboriginal TV persoonlijkheid tegen negatief stereotiep

(foto Ad Borsboom: Aboriginal school Maningrida, Arnhem Land,1981)

Nieuws over inheems Australië is zelden vrolijk. Achterstand op vrijwel alle maatschappelijke terreinen en nauwelijks vooruitgang om deze weg te werken. De berichtgeving daarover is accuraat en terecht.

Maar de exclusieve nadruk daarop creëert het ‘frame’ waarbinnen positieve ontwikkelingen nauwelijks onderkend worden. 

Vandaar dat de inheemse tv persoonlijkheid Stan Grant (CNN, The Guardian, ABC Australia) in een indringend artikel (ABC website) oproept om de snel groeiende successen ook te erkennen als typisch Aboriginal. Op een congres in Sydney ziet hij in de zaal voor zich inheemse politici, juristen, hoogleraren en dokters.

Zelf in armoede geboren en slachtoffer van racisme zegt hij: ‘suffering need not to be a life sentence.’ En: we moeten opnieuw definiëren wat het betekent Inheems te zijn.

Hieronder een schets hoe de snel groeiende Aboriginal voorhoede een belangrijke rol speelt in de emancipatie van inheems Australië

 
8027374-3x2-940x627.jpg

Ook dit is Aboriginal Australia

(foto: ABC, Ms Barunga, een van de medische graduates)

*Inheemse middle class groeiend aandeel in main stream economy

Vanaf het begin van dit millennium waren meer dan 14000 inheemse Australiërs werkzaam in ‘professional occupations’, dat wil zeggen dat 13 % van de totale Aboriginal workforce deel uitmaakt van de moderne economie. Dat is in minder dan tien jaar een toename van 75%.

**Aandeel Aboriginal studenten sterk groeiend

Op dit ogenblik telt Australië ruim 30.000 inheemse university graduates (in 1990 nog minder dan 400). Dat aantal zal in de komende tien jaar verdubbelen. Nu ook al een toename van inheemse Ph.D. studenten: 324 in 2012.

***Toename inheemse Australiërs in medische professie en rechten

Onlangs zes medische graduates aan de universiteit van West Australië. Die zijn hard nodig. In het hele land zijn er 300 artsen van inheemse afkomst. Vooral in de afgelegen gebieden zijn artsen met een inheemse afkomst dringend gewenst.

Onlangs werd Ms Bin-Salik ‘Female Elder of The year” – zij was de eerste die lang geleden haar diploma als verpleegster haalde en daarna alweer de eerste die een doctoraat aan Harvard University wist te verwerven. Naast het aantal medische studenten groeit ook langzaam maar gestaag Aboriginal studenten in de Rechten.

****Aborigines in de politiek en publieke debat

Steeds vaker roert de voorhoede van de inheemse bevolking (o.a.Marcia Langton, Noel Pearson, Pat Dodson, Stan Grant) zich nadrukkelijk in het publieke debat over de talloze onderwerpen die de relatie tussen main stream Australië en de Aborigines bezig houden (vermelding in de constitutie, verdagen, compensatie, rechten, etc. etc.). Maar ook misstanden binnen de inheemse bevolking schuwen ze niet (huiselijk geweld, alcoholisme, misbruik kinderen).

Inmiddels hebben in het afgelopen decennium zeven inheemse politici zetels weten te verwerven in de Senaat en het Parlement. Dat aantal is niet groot, maar geven het districtenstelsel (waar Aborigines op een uitzondering na in de minderheid zijn) toch een prestatie van formaat.

*****en..... eerste Aboriginal boot en bemanning in de fameuze Sydney to Hobart zeilwedstrijd – start 26 december.

 
IMG_4113.jpg

Waarom ik tijdens Australische dodenherdenking (25 april) het Canadees kerkhof in Groesbeek bezoek

Dinsdag 25 april is het ANZAC*** Day. Dan herdenkt Australië de vele soldaten die op de Europese en Aziatische slagvelden sneuvelden in de twee Wereld-oorlogen en alle anderen die volgden.

Op die dag bezoeken mijn vrouw en ik het Canadese kerkhof in Groesbeek met een bloemetje. Daar ligt namelijk sinds 1992 Max Bell begraven. Max was...zie BLOGS AD BORSBOOM

Achtergronden: ANZAC Day 2014 in Ieper.Herdenking van een oorlog die alle oorlogen zou beëindigen (volgend blog)

en: ANZAC Day in Australië en Nieuw Zeeland; bouwsteen voor nationale identiteit (daaropvolgend blog)

(*** De letters ANZAC staan voor Australian and New Zealand Army Corps. Deze militaire eenheden sloten zich nu precies honderd jaar geleden aan bij de Britten toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak).

 
Typische Australiër niet meer Crocodile Dundee type

Typische Australiër Crocodile Dundee? Nee, nu getrouwde vrouw van 38 jaar met 2 kinderen

Aldus het Australian Bureau of Statistics (ABS) op basis van de meest recente census. Zij neemt het stokje over van de - in de beeldvorming - typisch Australische Bloke, zoals gepersonifieerd door Crocodile Dundee (Paul Hogan, foto Pinterest).

Zij is getrouwd, heeft twee kinderen, twee auto’s en een hypotheek op haar huis. Aldus het  dat dit profiel baseert op de volkstelling van het afgelopen jaar. Verder is zij geboren in Australië uit Engelse voorouders.

Maar er liggen tal van verschuivingen en nuances op de loer. In de staten West Australië, Victoria en New South Wales (de twee laatstgenoemden het dichtstbevolkt) heeft het merendeel van de inwoners een of twee ouders die van elders komen (lees veelal niet-Engels).Zo zijn nieuwe migranten in Victoria veelal afkomstig uit India, die in New South Wales uit China en in Queensland uit Nieuw-Zeeland.

Het statistische profiel van de ‘typische’ Aboriginal Australiër is een vrouw van 23 jaar.

O ja, en de gemiddelde Australische man (‘bloke’) is 37 jaar en werkt minder dan vijf uur per week mee in het huishouden, waar dan die typische 38 jarige vrouw met 14 uur per week de klos is.

Voor een genuanceerd beeld per bevolkingsgroep en staat, zie ABS, ABC en The Australian

Nog wat cijfers: The current population of Australia is 24,566,165 as of Tuesday, April 11, 2017, based on the latest United Nations estimates. About 7 million are borne outside Australia (5,5 million of non-English origin)

Over multiculturalisme, zie mijn bericht hieronder:

 
multiculturaloz.jpg

Prime Minister Turnbull: multicultureel Australië groot succes

‘Vandaag bevestigt de Australische overheid haar commitment met multicultureel Australië’. Zo introduceert premier Malcolm Turnbull zijn eerste strategisch rapport over de demografische inrichting van zijn land: Mulitcultural Australia: United, Strong, Succesful.

Hierin bouwt hij voort op de bi-partisan politiek van zijn voorgangers sinds 1975 toen de White Australia Policy ten grave werd gedragen.

We are a richly diverse nation, and have flourished with waves of migration. This cultural diversity is one of our greatest assets.

Maar ook legt hij accentverschillen in vergelijking met de vorige Labor regering: inclusiviteit van alle Australiërs in plaats van nadruk op etnische groepen en speciale voorzieningen daarvoor.

Our immigration nation is not defined by race, religion or culture but by our shared values of freedom, democracy, the law and equal opportunity. We reject practices which undermine these shared values.

Daarnaast legt hij nadruk op nationale veiligheid met maatregelen tegen terrorisme en border security (lees: weigeren bootvluchtelingen en aanpak mensensmokkelaars).

Bronnen: Multicultural Australia, ABC, The Australian (statistieken)

Achtergrond: Australië als immigratieland laat jaarlijks bijna 200.000 legale migranten uit de hele wereld toe. Daarbovenop accepteert het land rond de 25.000 door de UNHCR erkende vluchtelingen in een omvangrijk resettelement programma. Het trekt een strenge - en internationaal bekritiseerde - streep in het zand bij ….zie mijn blog Australië en vluchtelingen: twee gezichten

 
boemerang_magazine_nl_aus1-1.jpg

Australië in Nederland; kunst, film, Midnight Oil en hard rock

(foto: Delfts blauwe koala, cover tijdschrift Boemerang)

1. Beginnen met  trieste nieuws: het enige museum in Europa dat zich specialiseert in hedendaagse Aboriginal kunst, het Aboriginal Art Museum Utrecht, moet haar deuren sluiten.

Nog een keer volop uit de startblokken met de  eind-tentoonstelling Tracking Memories, o.a. een terugblik op 16 jaar gedurfde en spraakmakende exhibities over de grote variaties hedendaagse Aboriginal kunst.Tot 15 juni 2017. Een bezoek meer dan waard.

Lees verder AAMU

2. Cate Blanchett schittert op Holland Festival (4-25 juni) in de film Manifesto. Deze gerenommeerde Australische actrice personifieert een aantal kunstenaars die de wereld willen veranderen.

3. ..en verder  de vroeger zo populaire rockband Midnight Oil ('beds are burning') is herrezen en doet op hun world tour ook Paradiso aan (23 juni).

Ook in Paradiso (27 juni) The Avalanches met hun nieuwe album 'Wildflower' dat bol staat van geweldige samples en waarop een peloton aan gastvocalisten meedoet, zoals Father John Misty, Camp Lo en MF DOOM. Gegarandeerd feest.

Tot (voorlopig) slot, hardrockband Wolfmother ook in Paradiso (14 juli) en Paard van Troye, Den Haag (13 juli).

 
slui115 a.jpg

Al ruim1400 Aboriginal stoffelijke resten uit musea terug naar nabestaanden

(foto: Ad Borsboom. Voorbereiding traditionele begrafenis rite: clan design in zandtekening)

Meer dan 1400 stoffelijke resten van inheemse Australiërs in Europese musea zijn inmiddels teruggekeerd naar Australië. Maar het proces van ‘return of ancestral remains’ is nog lang niet afgerond.

Op 23 maart aanstaande overhandigt een museum uit Frankfurt resten van een drietal Aborigines aan de nabestaanden die voor deze gelegenheid vanuit Australië ingevlogen worden. Dit gebeurt tijdens een emotionele ceremonie op de Australische Ambassade in Berlijn.

In de 19e eeuw roofden wetenschappers, handelaren en morbide verzamelaars regelmatig graven van Aborigines om beenderen en schedels voor onderzoek en/of geld onder te brengen in musea in Australië, Groot Brittannië, Verenigde Staten, Tsjechië, Duitsland, Zweden, Nederland, Oostenrijk en Ierland.

Bron: ABC

Achtergrond: eerder schreef ik een blog onder de titel Geven we Aborigines eindelijk hun voorouders terug?

Zie ook verslag hieronder

 
1756fotAboriginalvlag.jpg

Stoffelijke resten 13 Aborigines terug naar Australië – nog veel schedels en beenderen in musea

Dit weekend keerden de stoffelijke resten van 13 Aborigines uit Engeland terug naar Australië. In de 19e eeuw zijn duizenden als trofee, gift of wetenschappelijk object gestolen uit graven en terecht gekomen in Britse musea en universiteiten.

Decennia lang eisen Aborigines dat de beenderen van hun voorouders – van waar ook ter wereld – teruggebracht worden naar Australië om daar op traditionele wijze een waardige laatste rustplaats zullen vinden. Sinds 2006 steun te Australische overheid deze claims met de Aboriginal Heritage Act.

In Londen vond in aanwezigheid van voormalig premier Julia Gillard een indrukwekkende plechtigheid plaats. Een Aboriginal Senior voerde een zogenaamde ‘smoking ceremony’ uit waarbij met rook de beenderen gereinigd worden van alle negatieve invloeden. Bovenop de kisten lagen Aboriginal vlaggen.

Waarom is repatriëring van zo’n groot belang voor de Aboriginal bevolking? Eerder schreef ik daarover ‘Geven we Aborigines eindelijk hun voorouders terug?’

 
4458152-16x9-220x124.jpg

Wat is er aan de hand met klimaat in Australië? Extremen overal

Net als de afgelopen twee jaren breekt ook deze Australische zomer weer het ene rekord na het andere. Waar in het altijd droge centrum van het continent slechts sporadisch regen valt, veranderen nu tropisch buien de uitgedroogde rivierbeddingen in brede stromen. Het groen van grassen en planten heeft het traditionele rode, kale aanblik van dit gebied een totaal ander gezicht gegeven. 

Het andere uiterste kenmerkt de zomer ten zuiden van de Central Desert. Extreme hitte in Sydney, Canberra, Brisbane en de 'country' rond deze gebieden domineren de zomermaanden. Vandaag (11-02-2017) lopen de temperaturen tot midden 40 graden. De zomer van 2016 was de warmste ooit gemeten, maar dit jaar dreigt dat record te sneuvelen.

Wetenschappers van het Bureau of Metereology zijn ervan overtuigd dat dit de overduidelijke bewijzen zijn van klimaatverandering. 

Enkele droge cijfers op een rij:

*15 van de afgelopen 16 jaar warmsten ooit gemeten;

*duur, aantal en intensiteit van extreme hitteperiodes flink gestegen;

*als gevolg daarvan een intenser en langer ‘fire season’ in grote delen Australië

*19% minder regen in zuidwest Australië, 11% mindre in zuidoosten sinds 1970

*temperatuur land en zee 1graad gestegen sinds 1910;

* daardoor schuivende klimaatzones op het continent.

*stijging in overeenstemming met veranderingen wereldwijd.

Wat te doen (niet nieuw)? : reductie CO2 emissie o.a. door reductie fossiele brandstoffen.

Bronnen: ABC (incl. grafieken en rapport), (Australisch) Bureau of Meteorology (BOM) en Commonwealth Scientific and Industrial Research (CSIRO)

(NB op dit ogenblik ben ik op reis in Australie en niet altijd in de gelegenheid mijn website te actualiseren. Dat haal ik dubbel en dwars in na terugkeer in Nederland, medio maart)

 
imgres.jpg

Ook Aboriginal samenlevingen kenden vaste woon- en verblijfplaats

(foto: Australian Geographic.com)

Het beeld dat Aborigines passief leefden van wat de natuur toevallig aanbood is al lang achterhaald. Kennis van de natuur en landschap, superieure jachttechnieken en land management met vuur maakten van hen actieve producenten van gevarieerd voedsel. Maar dat sommige Aboriginal samenlevingen vaste woon-en verblijfplaatsen kenden en stenen huizen bouwden is een ontdekking...lees verder

 
Sunda_shelf.jpeg

DNA onderzoek bevestigt archeologische bevindingen: Aborigines minstens 50.000 jaar in Australië

(foto: gedurende ijstijden kusten lager; lichtgroene gedeelte nu onder water, toen land - migratieroute voorouders grotendeels over land)

DNA samples van 594 inheemse Australiërs ondersteunen de reeds lang bestaande bevindingen van archeologen, linguïsten en antropologen: Aborigines bevolken al meer dan 50.000 jaar dit gigantische continent.

Het onderzoek van La Trobe University Melbourne is gepubliceerd in het Journal of Human Genetics.

Het onderzoek ondersteunt ook een andere hypothese over de migratieroutes naar Australië: dat de verre voorouders van de huidige inheemse bevolking niet alleen via Indonesië het continent binnentrokken (de zeespiegel was stukken lager dan nu, zie kaartje), maar ook via het subcontinent Nieuw Guinea. Vandaaruit trokken ze verder om uiteindelijk via de oostkust Tasmanie te bereiken.

Lesley Williams, een Aboriginal adviseur bij het project, zegt dat de inheemse bevolking bijzondere interesse vertoont in haar genetische afkomst.

Bronnen: La Trobe University, Channel Nine,The Guardian, Journal of Human Genetics

 
KONINGSPAAR BEZOEKT AAMU_2 (Large).jpg

(Uniek) Aboriginal Art Museum sluit deuren

(Foto AAMU: opening recente tentoonstelling door Koninklijk paar)

Na 16 jaar valt medio volgend jaar het doek voor het Aboriginal Art Museum Utrecht (AAMU). Dit museum is het enige in Europa dat zich exclusief richt op hedendaagse Aboriginal kunst.

Het voortbestaan, zo meldt het museum, is jarenlang mogelijk gemaakt door private financiering. Deze nadert nu haar einde.

Ter afsluiting start in januari een laats, spectaculaire tentoonstelling: Tracking Memories waarin de herinnering en de verbeelding van de herinnering centraal staat en waarin kunst en cultuur van drie continenten Europa, Afrika en Australië met elkaar worden verbonden.

Het AAMU is al die jaren een belangrijk kenniscentrum geweest voor Aboriginal Australië en voor Aboriginal relaties met Europa en met Nederland in het bijzonder.

Onlangs verrichtte Koning Willem Alexander en Koningin Maxima de huidige tentoonstelling Mapping Australia als voorbereiding op hun staatbezoek (oktober 2016) naar Australië

 
28901756fotAboriginalvlag.jpg

Paus Franciscus over Aborigines: ‘cultuur mag niet verdwijnen’

‘De cultuur van de oorspronkelijke bewoners van Australië mag niet verdwijnen’. Met deze uitspraak treedt deze paus in de voetsporen van paus Johannes Paulus II die in 1986 een bezoek aan Australië bracht.

Paus Paulus II legde sterk de nadruk op de spirituele kenmerken van de inheemse cultuur in relatie tot het land, waar ze al duizenden jaren woonden. Daarom noemde hij de erkenning van landrechten (gerealiseerd in 1992 in zgn Mabo Case. Zie bericht hierna) een rechtvaardige eis van deze eerste Australiërs.***

Paus Franciscus deed zijn uitspraak ter gelegenheid van dit dertig jaar geleden afgelegde bezoek van zijn voorganger. In zijn boodschap drukt de paus zijn diepe respect en geestelijke verbondenheid uit.

Hij herinnert ook de oproep van de Poolse paus tot de Aboriginals om hun liederen, verhalen, schilderijen, dansen en talen nooit verloren te laten gaan en door te geven aan hun kinderen, aldus de website Kerknet België.

***fragmenten van de uitspraak van Paus Paulus II:

For thousands of years he said you have lived in this land and fashioned a culture that endures to this day. (Par.2)

You lived your life in spiritual closeness to the land and touched the sacredness of man’s relationship with God. You realised that your land was related to the source of life. (Par 4)

Let it not be said that the fair and equitable recognition of Aboriginal right to land is discrimination. To call for the acknowledgement of land rights of people who never surrendered those rights is not discrimination. (Par.10)

Bron: Eurekastraat.com.au

(In 2000 werd het boek In Quest of Humanity in a Globalising World aangeboden aan het Vaticaan.

Daarin schreef ik de bijdrage 'Spirituality, Identity and the Role of Indigenous Religion in the Globalising Process: An Australian Aboriginal Example')

 
7554264-3x2-340x227.jpg

Google eert postuum EddieMabo, grondlegger landrechten Aboriginal Australië

(29-06-2016; foto Google doodle Eddie Mabo)

Vandaag siert een portret van Eddie Mabo de Google Homepage in Australië. Eddie Mabo vocht het principe aan dat Australië Terra Nullius (leeg land) was toen de Britten op 26 januari 1788 hun vlag plantten op de kust van Botany Bay en op basis daarvan het continent opeisten voor de Britse kroon.

De Hoge Raad gaf in 1992 Eddie Mabo na een lange juridsiche strijd gelijk: Australie was geen Leeg Land, maar werd bewoond door mensen die nauwe economische, religieuze en politieke banden met hun grondgebied hadden.

Eddie Mabo’s strijd duurde minstens tien jaar en, hoe triest kan het verlopen, slechts zes maanden voor hij gelijk zou krijgen bij het hoogste Australische juridische hof, overleed hij.

Eddie Mabo zou vandaag 80 zijn geworden, vandaar de hommage die Google hem toebedeelt.

Achtertgrond

Op 3 juni 1992 nam de Australische Hoge Raad een besluit dat de relatie tussen main stream Australië en de inheemse Aboriginal bevolking voorgoed zou veranderen.

Dit besluit erkent namelijk dat Australië ten tijde van de Europese invasie in 1788 geen Terra Nullius (Leeg land) was, maar dat de mensen die er al zo’n zestig duizend jaar woonden, wel degelijk een ingewikkeld systeem van rechten op land kenden. Elk jaar op 3 juni herdenkt inheems Australië deze ‘game changer’ in de relatie tussen de oorspronkelijke bevolking en de latere immigranten.

Deze rechtszaak is inmiddels bekend als de 'Mabo Case'. Eddie Mabo is de naam van de Torres Strait Islander man die al in 1981 met zijn juridisch gevecht begon en uiteindelijk in 1992 bij de Hoge Raad zijn gelijk haalde. Triest genoeg overleed hij zes maanden voordat het Hof haar uitspraak deed en heeft hij het resultaat van zijn langdurige en volhardende strijd nooit zelf kunne ervaren. Maar zijn naam in de geschiedenis boeken van Australië een begrip blijven.

Het besluit ten faveure van Mabo, en daarmee van heel inheems Australië, bracht in veel delen van de Australische samenleving een shockgolf teweeg. Het ontnam in feite de legitieme grondslag waarop de oorspronkelijke onteigenen van land gebaseerd was.

De belangrijkste consequentie van deze uitspraak is dat Aborigines claims op land kunnen leggen, een proces dat menigmaal tot succes leidde en nog steeds niet afgerond is. Deze rechten zijn niet onbeperkt: Aborigines moeten namelijk aantonen dat ze een ononderbroken relatie met een stuk land gehad hebben. Op dit moment heeft dat geleid tot teruggave van meer dan 1 miljoen km2, oftewel 15% van het totale landoppervlakte van het continent.

Daarnaast heeft deze uitspraak ook grote symbolische waarde voor de meer dan 500.000 Aborigines (2,5% van de bevolking) die Australië nu telt. Het is niet alleen de erkenning dat land ten onrechte afgenomen is en dat dit desastreuze gevolgen heeft gehad voor vele Aboriginal samenlevingen. Tegelijkertijd betekent deze uitspraak erkenning van de eigen culturele identiteit van Australische Aborigines, hoezeer hun levensomstandigheden in de huidige tijd ook van elkaar mogen verschillen.

Zie o.a. The Mabo Decision 

Achtergrond artikel, Ad Borsboom: Van uitsluiting tot acceptatie: koloniale geschiedenis van Australische Aborigines. In:Leidschrift, historisch tijdschrift, jrg. 26, nr.1, 2011: pp33-49 2011

 
3933slui150a.jpg

Waarom hebben we Australië overgelaten aan de Engelsen? Wij waren er toch ruim 150 jaar eerder

foto: Het Nieuwe Hollandt (Nuova Hollanda), oftewel het 17e eeuwse Australië

Het Dirk Hartog jaar. Nederland en Australië staan stil bij het feit dat 400 jaar geleden schipper Dirk Hartog als eerste Europeaan voet aan wal zette op de West Australische kust. Dit feit wordt in beide landen herdacht. Wat Nederland betreft is oktober Aussi Oktober met tal van activiteiten: een staatsbezoek, tentoonstelling (AAMU Utrecht, te openen door Koning Willem Alexander), lezingen etc.

Maar waarom hebben we toen niet doorgepakt? We waren er immers zo'n 150 jaar eerder dan James Cook, die er de Engelse vlag plantte en daarmee het gebied claimde. Terwijl de Hollanders driekwart van de kustlijnen in kaart gebracht hadden. 

Waarom hebben we dan niet doorgepakt? Dat had natuurlijk best gekund:

1. 1606 Kapitein Willem Janszoon landt met zijn schip de ‘Duyfken’ op de westkust van...lees verder

 
7944590-3x2-940x627.jpg

‘I am young, I am gay and I am black.’ Opmerkelijke maidenspeech Aboriginal parlementariër

‘Ik ben de eerste openlijk homosexuele Inheemse (Aboriginal) parlementariër en ik gebruik deze kwalificaties met trots. .’

Zo opent Chansey Paech zijn maiden speech voor het nieuwe parlement van de deelstaat Northern Territory. De nieuwbakken parlementariër vroeg bij zijn openingsrede niet alleen aandacht voor de economische situatie van de inheemse bevolking ,maar hield ook een vurig pleidooi voor invoering van het homo huwelijk (een onderwerp dat nog steeds tot grote controverses en felle debatten leidt in de nationale politiek).

Er waren nog meer opmerkelijke gebeurtenissen op deze eerste zittingsdag. Aboriginal dansers begeleidden het nieuwe parlementslid van het district Arnhem Land, Selena Uibo, op traditionele wijze naar haar zetel.

(Te) Langzaam maar zeker melden Aboriginal politici zich steeds vaker in de politiek arena, zowel op niveau van de deelstaten, als in het nationale parlement. (Klik hier voor complete lijst vanaf 1971, met groeiend aantal sinds 2010)

 
hp_scanDS_411516472622.jpg

'Zonder geluk vaart niemand wel'. Mijn eerste contact in Aboriginal Australie

‘Hoe ben je met de mensen in contact gekomen?’ In de top tien van meest gestelde vragen over mijn werk in Aboriginal Australië staat die op nummer een. Als jong antropoloog vertrok ik...zie

Mijn column in het herfstnummer van magazine Azie&Down Under.

(Foto: eindelijk contact. Discussie met een van mijn beste leraren tijdens pauze Aboriginal ceremonie. Foto van Elfrida Borsboom 1972)

 

 
7839130-3x2-940x627.jpg

Plussen en minnen Aboriginal Australie: gevangenis, topmodellen, opera, Shakespeare...

foto: Aboriginal modellen uit Dreamtime Project (ABC News: Robert Koenig-Luck)

Tom Calma (Aboriginal Senior): andere aanpak alarmerende aantal jongere Aborigines in gevangenis.

Zijn pleidooi: besteedt de jaarlijkse $409 miljoen ($440, per persoon) om jonge mensen vast te zetten aan preventieprogramma’s! Het aantal Aborigines in gevangenissen is in de afgelopen 10 jaar met 52% gestegen en 59% van alle jongeren in gevangenissen zijn van Aboriginal afkomst, terwijl ze slechts 5% van de totale bevolking in de leeftijd tussen de 10 en 17 jaar uitmaken.

(Zie ook mijn bericht hieronder: Het wordt alleen maar erger: Aboriginal doden in gevangenissen. "Een nationale schande")

* Dreamtime Project:‘Creating role models, not fashion models.’

Project voor jonge Aboriginal vrouwen om een carrière als topmodel te verwezenlijken. Waar de stevige Australische sport Aboriginal jongens kansen bidet om zich te profileren, is dit voorlopig een terrein bij uitstek voor ambitieuze Aboriginal jonge vrouwen. Mode is geen doel op zich maar een ‘powerful platform for empowerment’ voor vaak verlegen Aboriginal vrouwen uit afgelegen gemeenschappen.

(Zie ook mijn volgende bericht hieronder:Aboriginal teenager uit traditioneel Arnhem Land dingt mee naar Miss World verkiezing)

* Aboriginal Opera in Sydney Opera House.

Pecan Summer, een door Aborigines geschreven en gespeelde Opera gaat over een staking uit 1939 van honderden Aborigines uit de Staat Victoria die protesteerden tegen de onmenselijke condities van hun bestaan.

Op dezelfde avond van deze premieren in het Opera House, beleeft een Aboriginal acteur uit de noordelijke Tiwi Island zijn debuut in Shakespeare’s A Midsummer Night’s Dream van de Sydney Theatre Comapany.

* Stolen Wages : Aborigines eisen alsnog loon voor werk als ‘stockmen’ (cowboys). Hans Pearson, de oom van een van de meest prominente Aboriginal juristen en spreekbuizen, Noel Pearson, eist namens 300 Aborigines achterstallige betaling voor onbetaald werk in de vee industrie als stockmen of knechten.

Bijna 80 jaar lang ging hun salaris naar door de overheid gecontroleerde Trust Funds. Maar meestal zagen ze er weinig of niets van terug. Waar bijvoorbeeld Hans recht had op $7000, ontving hij uiteindelijk maar een schamele $28 voor tien jaar hard werk.

 
fot Aboriginal vlag.jpg

Het wordt alleen maar erger: Aboriginal doden in gevangenissen. "Een nationale schande"

(14-04-2016) Sommige onderwerpen op mijn website kan ik maar beter niet in het archief opbergen. Ze steken met de regelmaat van de klok hun kop op. Aboriginal doden in gevangenissen is daar het meest trieste voorbeeld van.

Ruim 2 decennia geleden kwam een Royal Commission into Aboriginal Death in Custody met 339 aanbevelingen om het probleem voorgoed de wereld uit te helpen – daarvan zijn er 20% uitgevoerd. Het resultaat nu: sinds die aanbevelingen staat de trieste balans nu op maar liefst 340 doden als gevolg van zelfmoorden of slechte medische condities.

De ABC toont op haar website aan dat de situatie nu veel erger is dan toen deze crisis 25 jaar geleden onder de aandacht van een Royal Commission kwam. Dat geldt ook voor de totale toename van het aantal Aborigines in gevangenissen. In 1991 8 keer zoveel als niet-Aborigines, nu 15 keer zoveel. Aborigines maken 3% van de Australische bevolking uit en 27 % van de gevangenis populatie. Wat het beeld nu nog zorgwekkender maakt is de toename van Aboriginal vrouwen in gevangenis. In West Australië maken ze 50% van de gevangenis populatie uit.(zie ook actualiteitenprogramma 7.30 Report.

Formeel juridisch betreffen de veroordelingen inderdaad wetsovertredingen. Maar meer dan eens gaat het om zaken als niet geïnde boetes en vormen van kleine (draaideur) criminaliteit. Veel van de overtredingen doen zich voor in gebieden waar Aboriginal samenlevingen uit elkaar vallen. Dat resulteert in een negatieve spiraal van armoede, werkeloosheid, teveel mensen in te kleine huizen, huiselijk geweld en daardoor algehele uitzichtloosheid.

Hier dan maar weer mijn eerdere berichten:

(Update 11-12-2014) Schokkende cijfers Aborigines in gevangenissen: catastrofe zegt Social Justice Commissioner

 Het kan nog erger: toename Aborigines in gevangenissen afgelopen tien jaar gestegen met 84%. Zie Australian Bureau of Statistics, en verslag in The Australian.

(08-12-2014)

Het maar steeds toenemende aantal Aborigines in gevangenissen is een van de meest urgente ‘human rights issues’ waarmee Australië geconfronteerd wordt. Dat zegt Mick Gooda, Social Justice Commissioner voor Aboriginal zaken naar aanleiding van het meest recente rapport over deze problematiek.

Daaruit blijkt het aantal Aboriginal mannen, vrouwen en kinderen dat opgesloten wordt maar liefst met bijna 60% gestegen is in de afgelopen jaren. Een de cijfers waren daarvoor al schokkend (zie mij bericht hieronder van 15-09-2011).

"That's just a catastrophe in anyone's language," zegt hij tegen de ABC. Om er cynisch aan toe te voegen: "We do better at keeping Aboriginal people in prison than in school,"

Feiten op een rij (ABC):

• Aboriginal and Torres Strait Islander adults are 15 times more likely to be imprisoned than non-Indigenous Australians.

• From 2000-2013, the imprisonment rate for Aboriginal and Torres Strait Islander adults increased 57 per cent while the non-Indigenous rate remained fairly stable.

• The juvenile detention rate for Aboriginal and Torres Strait Islander people is around 24 times the rate for non-Indigenous youth.

• Aboriginal and Torres Strait Islanders have reported being the victim of physical or threatened violence at 1.8 times the rate of non-Indigenous adults.

• Aboriginal and Torres Strait Islander women are hospitalised for family violence-related assault at 31 times the rate of non-Indigenous women.

Report Recommendations

*The Australian Government revises its current position on targets as part of Closing the Gap, to include holistic justice targets aimed at promoting safer communities.
*The Australian Government actively consults and works with the National Justice Coalition on justice related issues.
*The Australian Government takes a leadership role on justice reinvestment and works with states, territories and Aboriginal and Torres Strait Islander communities to identify further trial sites.

Eeder meldde ik hierover (15-09-2011):

Het Australian Bureau of Statistics meldt dat van de 1250 gevangenen in de Northern Territory er meer dan 1000 van Aboriginal afkomst zijn. Dat is 14 keer het nationale gemiddelde voor alle gevangenen.

Nog schrijnender is de situatie in de deelstaat Werst Australië waar er 19 maal zoveel Aborigines gevangen zitten dan het nationale gemiddelde voor alle gevangenen. Tussen 2000 en 2010 steeg het aantal Aborigines in gevangenis van 1248 naar 1892 per 100.000 volwassen Aborigines.

In vergelijking met niet-inheemse gedetineerden: die aantallen stijgen over dezelfde periode slechts van 130 naar 134 per 100.000 volwassenen. Het grootste deel van de straffen (een derde) zijn opgelegd voor geweldsdelicten, gevolgd door inbraak en drugs (resp. 15 en 14%). 

 
imgres.jpg

Aboriginal teenager uit traditioneel Arnhem Land dingt mee naar Miss World verkiezing

(12-05-2016; foto: SBS Australia)

Magnolia Maymuru – wie kent haar niet. Nou, weinigen natuurlijk. Maar ze komt er aan.

Na een succesvol optreden op de catwalk tijdens de Northern Territory Fashion Week in Darwin (noord Australië) vertegenwoordigt ze nu diezelfde Northern Territory in de finale voor de Australische deelname aan een Miss World verkiezing. Ze nam deze uitdaging na enige aarzeling overtuigend aan.

‘Ik dacht - ik ben een vrouw als ieder ander. Als mensen me niet accepteren omdat ik een inheemse vrouw ben uit een traditionele Aboriginal gemeenschap, dan kan me dat niks meer schelen’. Ze hoopt met haar deelname de cyclus van negatieve beeldvorming en vastgeroeste stereotiepen over Inheemse Australiërs te doorbreken.

Een carrière in de mode industrie is haar grote doel. ‘Maar ik heb er alles voor over om in de weekenden terug te keren naar thuis om lekker te vissen en te jagen,’ zegt ze in een interview.

Magnolia (19 jaar) heeft in 2014 haar middelbare school in Darwin met succes afgerond. Afgelopen week presenteerde ze zich in het Parliament House In Canberra waar ze voor een groot publiek sprak over haar leven in Arnhem Land en haar werk als sports and recreation officer in Arnhem Land.

In heel Australië worden inheemse modellen competities steeds belangrijker. Groot voorbeeld is Samantha Harris waar menige Vogue lezer al vertrouwd mee is.

 
images.jpg

Noodkreet inheemse Australische academici: huiselijk geweld tegen Aboriginal vrouwen epedemisch

Eerder schreef ik (zie bericht hieronder) : Wat hebben Australië, Nieuw Zeeland, Canada en de Verenigde Staten gemeen?

Wel, het zijn landen waar immigranten welvarende samenlevingen hebben opgebouwd. Maar die welvaart, en dat is ook een overeenkomst, ging ten kosten van een – sinds mensenheugenis- aanwezige inheemse bevolking. Indianen, Aborigines, Maori, Inuit. Allen verloren ze hun land en daarmee hun economische, sociale en religieuze bestaansvorm.

Steeds indringender doemt er een andere gemeenschappelijke werkelijkheid op. In al die landen ontwikkelt zich onder delen van de inheemse bevolking een ongemakkelijk te benoemen fenomeen: huiselijk geweld tegen vrouwen en kinderen.

Marcia Langton, een Australische academicus van inheemse afkomst, zet dit fenomeen al lange tijd op de politieke agenda. Ze noemt dit verschijnsel een ‘national crisis.’

Nu trekt een andere inheemse academicus aan de bel. Hannah McGlade, fellow at the UN Human Rights Council, roept de politieke hoofdrolspelers in de huidige Australische verkiezingsstrijd op dit probleem hoge prioriteit te geven. Ze zegt: zouden inheemse vrouwen zich veiliger voelen als er een ‘Treaty’ komt tussen Aborigines en main stream Australia (pleidooi oppositie Labor) of een erkenning in de grondwet (pleidooi regering Liberals)?

Antwoord: een ondubbelzinnig Nee! In plaats daarvan moet de huidige verkiezingscampagne gaan over het epidemische huislijk geweld tegen vrouwen in inheemse samenlevingen.

Commentaar: wellicht zou het een (Treaty, of erkenning Aborigines in de grondwet, op een wat abstracter nationaal niveau) kunnen zonder het ander (aanpak van huiselijk geweld in dagelijkse praktijk) te negeren. Eerder een En-En dan een Of-Of situatie.

Achtergrond

In 2014 trok Amnesty International al aan de bel over dit verschijnsel in Canada: Violence against indigenous women and girls in Canada. (zie ook...)

Inmiddels voorzien genoemde Aboriginal academici (Langton en McClade) ons van griezelige cijfers in de Australische werkelijkheid. Aboriginal vrouwen eindigen 37x vaker in het ziekenhuis als gevolg van huiselijk geweld.

In de Northern Territory is dat 86x zo vaak en Centraal Australië spant de kroon met het schokkende cijfer 95x vaker dan het nationale gemiddelde.Aboriginal vrouwen die overlijden staan het hoogst op de Australische ‘homocide’ lijst. (Zie ook Facts and Figures....)

Is dit typisch voor de vicieuze cirkel van de ‘culture of poverty’? Plus het verlies van culturele identiteit van de mannen, die traditioneel een welomschreven en prestigieuze rol hadden? En die rol nu helemaal kwijt zijn?

Een eenduidig antwoord is er niet, maar naast directe maatregelen is het zeker van belang de diepliggende oorzaken te achterhalen. Want een ding is zeker: toen die samenlevingen nog vitaal waren en functioneerden waren deze uiwassen uit den boze.

 
7025698-3x2-340x227.jpg

Inheemse bevolkingen leven ook in rijkste landen wereldwijd in grote armoede

(foto: ABC, James Dunlevie)

Wat hebben Australië, Nieuw Zeeland, Canada en de Verenigde Staten gemeen? Wel, het zijn landen waar immigranten welvarende samenlevingen hebben opgebouwd.

Maar die welvaart, en dat is ook een overeenkomst, ging ten kosten van een – sinds mensenheugenis- aanwezige inheemse bevolking. Indianen, Aborigines, Maori, Inuit. Allen verloren ze hun land en daarmee hun economische, sociale en religieuze bestaansvorm.

De meesten belandden aan de randen van de westerse dorpen en steden waar ze, beroofd van alle eigenwaarde, een uitzichtloos bestaan leidden. De dominante maatschappij voelde zich onder invloed van een evolutionistische ideologie (het waren immers primitieve wilden) nauwelijks schuldig aan de ontmenseling van de eens zo trotse eerste bewoners van die landen.

Ondanks een culturele revival sinds de jaren zestig van de vorige eeuw, het terug krijgen van stukken land en de erkenning als staatsburger, is er voor de meerderheid van deze inheemse volkeren geen reden tot juichen. Achterstand op all sociaal denkbare indicatoren zoals gezondheid, kindersterfte, onderwijs, werk en acceptatie blijft hardnekkig bestaan.

Dat komt weer schrijnend naar voren in een door de Verenigde Natie gesteunde studie: een groot deel van de inheemse wereldbevolking leidt in de rijkste landen een armoedige bestaan onder onacceptabele gezondheidsproblemen.

Overheden ontwikkelen weliswaar programma’s, maar die leveren nauwelijks meetbare verbeteringen op. Australië ontwierp tien jaar geleden het ambitieuze programma Closing the Gap, met de bedoeling alle achterstanden rond 2030 weggewerkt te hebben.

Maar de meest recente tussenevaluatie biedt weinig hoop dat doel te bereiken: nog nauwelijks vooruitgang op vele terreinen van Aboriginal achterstand (zie visuele informatie van enkele plussen en nog veel minnen).

De Verenigde Naties roept op tot een globale inspanning om deze beschamende problemen bij inheemse bevolkingen eindelijk gecoördineerd aan te pakken.

Bronnen: ABC, Sydney Morning Herald, The Guardian.

De studie is een coproductie van het Australische (Aboriginal) Lowitja Institute het Britse medische tijdschrift The Lancet (waar het onderzoek gepubliceerd zal worden).

 
imgres.jpg

Aboriginal astronomie omvangrijk, eeuwenoud en centraal in eigen cultuur

De Australische astronoom Dr. Duane Hamacher (Monash University Melbourne) komt na een studie van ruim acht jaar tot de conclusie dat de Aboriginal kennis van de nachtelijke sterrenhemel indrukwekkend is.

Bovendien neemt deze kennis een centrale plaats in de Aboriginal cultuur in. ‘Ze is verbonden met alle aspecten van het dagelijkse bestaan: navigatie, kalenders, tijdsopvattingen, jagen, verzamelen, vissen en vormen van landbouw.’ (daar kan ik nog aan toevoegen: ook verbonden met filosofie, religie, betekenisgeving. Zie mijn blog Aboriginal Stonehenge ontdekt).

De eerste gedocumenteerde gegevens dateren al van 1857 toen Pastor Stanbridge al 40 sterren-constellaties vastlegde die Aboriginal groepen in de staat Victoria hanteerden.

Een handzame gids daarover is eerder verschenen onder de titel Emu Dreaming: an Introduction to Australian Aboriginal Astronomy. Zie ook schilderijen van de constellatie Seven Sisters, Aboriginal Art Gallery)

 
images.jpg

Aboriginal Rangers: zet onze kennis in om land te beschermen tegen vuur en uitheemse plagen

Aboriginal rangers over heel Australië doen een dringend beroep op de overheid om hen nog meer in te zetten bij de bescherming van het land. Dat wordt niet alleen geteisterd door hevige bosbranden maar lijdt ook ernstig onder miljoenen verwilderde varkens, katten en uit de hand gelopen vreemde gewassen.

Deze geïntroduceerde dieren en planten vormen een grote bedreiging voor de fragiele inheemse kleine buideldieren vogels en gewassen. Op dit ogenblik zijn zo’n 2000 Aborigines werkzaam als Rangers, maar er zijn er nog minstens 5000 nodig om het werk effectief aan te kunnen. Een campagne onder de naam Country Needs People Alliance dringt er bij de overheid op aan om de uitgaven voor al die activiteiten tegen 2020 te verdubbelen.

Het mes snijdt dan aan twee kanten: deskundige bescherming van het Australische natuurlijke erfgoed en de zinvolle jobs voor Aboriginal communities. (zie twee voorbeelden hieronder: kennis van spinifex en bestrijding van vuur).

Achtergrond

Australië en geïntroduceerde dieren en planten. Een dramatische combinatie.Waren het na de komst van de eerste Europeanen het vooral de konijnen die het land lange tijd teisterden, al snel kwamen daarbij schapen, losgelaten kamelen (ingevoerd uit Afghanistan) en paarden – diersoorten die in de vele duizenden verwilderd door Australië zwerven.

In tegenstelling tot de inheemse dieren (met zachte ‘poten’) brengen genoemde diersoorten met hun harde hoeven de fragiele bodem grote schade toe. Resultaat: voortschrijdende erosie.

In mijn tijd in Arnhem Land introduceerde een goedbedoelende dominee uit Fiji het Pacific varken, inmiddels een losgeslagen beest dat nu overal wroetend grote schade toebrengt aan inheemse dieren en planten.

Een laatste voorbeeld uit velen. In de vorige eeuw brachten enkele kolonisten de Indonesische waterbuffel naar Arnhem Land. Die vermenigvuldigen zich inmiddels ook onbeperkt en trekken nu grote geulen tussen de kust en het binnenland. Gevolg: teveel zout en brak water dringt diep Arnhem Land binnen, een aanslag van jewelste op de inheemse ecologie. 

..enz enz.. 

 
8891slui170.jpg

Brandweer Canberra roept hulp in van Aborigines om bosbranden te voorkomen

(foto Ad Borsboom. Aboriginal Fire Management in Arnhem Land, noord Australië)

De brandweer in de Australian Capital Territory (ACT), het gebied in en rond de hoofdstad Canberra, incorporeert Aboriginal kennis van vuur in om grote bosbranden te voorkomen.

Aborigines hebben duizenden jaren lang technieken ontwikkeld om, in de juiste tijd van het jaar als verdorde het struikgewas nog beheersbaar is, preventief het land schoon stukje bij beetje af te branden. Dat voorkomt dat na jaren van verwaarlozing het opgehoogde, verdorde brandbare materiaal onbeheersbare branden veroorzaakt. Zo’n hoogintensiteit vuur is allesverwoestend voor zowel natuur, dierenwereld en mensen.

Brandweer en Aborigines in de ACT hopen dat deze samenwerking navolging in andere bewoonde delen van Australië vindt

onlangs scchreef ik hierover:

  • Aborigines bieden (traditionele) kennis aan om grote bushfires te voorkomen

Vuur dat ongecontroleerd duizenden hectaren bush in de as legt en veel dieren de kans om te ontsnappen ontneemt. Nu is de Esperance regio (West Australië) weer aan de beurt. Daar veroorzaakte een blikseminslag tien dagen geleden een vuurfront van maar liefst 100 km. Naast flora en fauna leden ook boeren veel schade.

Wat blijkt? Ruim twintig jaar lang was, tegen het advies van Aborigines in. het gebied niet preventief en gecontroleerd afgebrand. Vuur bestrijden met vuur, zoals de inheemse Australiërs dat al eeuwenlang met succes praktiseren, is de enige preventie die werkt.

Dit ‘landmanagement by fire’ is wat Aborigines in andere delen van het continent ook in de huidige tijd met succes propageren. Mijn eigen ervaringen met Aboriginal fire management heb ik beschreven in mijn boek De Clan van de Wilde Honing (pagina’s 25-34) en in een artikel in de Volkskrant (2002; zie link Artikelen Ad Borsboom).

 
4481914-3x4-340x453-1.jpg

Multicultureel Australië kan maar geen afscheid nemen van Britste monarchie

Update discussie: Columnist in The Australian pleit voor Aboriginal staatshoofd in een toekomstige republiek Australië.

Novellist Ben Elton pleit in de nationale krant The Australian niet alleen voor een eigen Australisch staatshoofd, maar doet ook een gewaagd, maar origineel voorstel voor de concrete invulling daarvan. Benoem een vertegenwoordiger van de allereerste Australiërs, de Aborigines, als staatshoofd.

Dat zou recht doen aan de ongemakkelijke geschiedenis en hedendaagse verhoudingen tussen main stream Australia en de inheemse bevolking. Maar bovendien een geweldige positief signaal zijn naar de rest van de wereld die Australië nog (ten onrechte) beziet door de bril van de reeds lang afgedankte White Australia Policy.

‘By acknowledging the beauty but also the shame of our past we will help ensure our future as an inclusive, tolerant society. A society that cares deeply for the land we all walk and dream on, just as the first Australians walked and dreamed on it for 400 centuries.’

(PS, wie mocht denken dat er geen kandidaten daarvoor zijn, zie The next generation of Indigenous leaders shows great promise for Australia's future

Eerder bericht:

Multicultureel Australië kan maar geen afscheid nemen van Britste monarchie

Met het zesdaagse bezoek van Prins Charles en echtgenote Camilla staat de vraag of Australië nog wel een Britse monarch als staatshoofd moet hebben weer (even) op de politieke agenda. Althans als het aan de Groenen ligt. Zij zwengelen naar Nieuw-Zeelands voorbeeld de discussie aan over een andere Australische vlag - als een eerste stap naar een republikeins Australie. Die vlag verwijst nu ontegenzeggelijk naar de Britse oorsprong van het land en daarmee impliciete naar de Britse monarch als staatshoofd van Australië.

Het lijkt echter vergeefse moeite. De persoonlijk charme van de Koninklijke bezoekers laten voorstanders van een republiek bij voorbaat kansloos. Een recent bezoek (2014) van prins William, echtgenote Kate en baby George, bracht overal in het land grote menigten op de been. Alle media, zowel tabloids als kwaliteitskranten, publieke omroep als commerciële, besteedden er uitvoerig aandacht aan. Opmerkelijk was toen vooral de steun onder jongeren: 60% voor de monarchie, 28% willen een republiek.Ook het bezoek van Charles kan weer rekenen op een enthousiast publiek, al lijkt dit iets minder hectisch te verlopen dan dat van zoon William of moeder Elizabeth.

Hoe anders was de stemming in de jaren negentig. De kwestie stond hoog op de publieke agenda en in 1999 schreef premier Howard er zelfs een referendum over uit. De republikeinen leken de wind in de zeilen te hebben: Australië als zelfstandig, modern, multicultureel land, is, zo vond een groot deel van de bevolking, niet meer gediend is met een buitenlands staatshoofd, wat ook de historische banden geweest zijn. ‘De (Britse) monarchie ligt nu verre van ons, een relict uit een voorbije geschiedenis. Ons idee over wie we zijn en wat onze plaats in de wereld is zal versterkt worden als we de nieuwe kleren van een republiek aantrekken’ zo verwoordde de Sydney Morning Herald de gevoelens van velen.

Maar het draaide uit op een deceptie, en wel om twee redenen. De republikeinse beweging was verdeeld en onduidelijk over de vraag of het nieuwe staathoofd gekozen moest worden door het volk, of benoemd door het parlement. De andere kant, vertegenwoordigd door John Howard, premier monarchist bij uitstek, buitte deze verdeeldheid handig uit en stelde daar simpel tegenover: verander niet iets wat goed werkt, alleen maar omwille van de verandering. Ook speelde hij de emotionele kaart: moeten we dan ook de vlag, het volkslied veranderen?

Die Symbolen bleken indringende emoties oproepen en gevoelige snaren raken. Als volkslied en vlag die ter discussie raken de gemoederen verhit en gaan weinigen daar schouderophalend aan voorbij. Uitslag: Howard won glansrijk en van de republikeinse beweging is sinds die tijd niet veel meer vernomen.

Of het initiatief van de Groenen nu tot een nieuwe discussie zal leiden is daarom nog de vraag. Een pikant gegeven is overigens dat de huidige premier Malcom Turnbull voorheen een fervent voorstander was van de republiek Australië met een eigen staatshoofd. Maar sinds hij het land leidt is het op dat punt tot nu toe oorverdovend stil gebleven.

(Ik schreef in 1999 daar op verzoek van het Algemeen Dagblad een uitgebreid achtergrond artikel over. Nu, 16 jaar later moet ik constateren dat, om een cliché te gebruiken, niks zo moeilijk blijkt als het voorspellen van de toekomst).

 
naidoc.jpg

Top overleg over referendum erkenning Aborigines in de grondwet

Naidoc Week***, de week waarin Aboriginal Australië haar culturele erfenis viert, begint vandaag met top overleg tussen een aantal inheemse leiders, premier Abbott (Liberal) en oppositieleider Bill Shorten (Labor).

Het centrale thema: in welke bewoordingen moet de erkenning van de inheemse bevolking in de grondwet geformuleerd worden? Zo’n verandering in de Constitutie kan alleen gerealiseerd worden wanneer in een referendum de Australische bevolking zich met een grote meerderheid positief daarover uitspreekt.

Gezien de vele mislukte referenda in het verleden, over een groot scala van onderwerpen, zijn twee punten van levensbelang: welke precieze tekst wordt voorgelegd en verdeeldheid daarover is een bewezen recept voor mislukking. De bijeenkomst in Sydney moet idealiter de onderlinge verschillen daarover oplossen.

Tot nu toe bestaan die er zowel tussen de twee politieke blokken in het parlement, maar ook tussen Aboriginal leiders onderling. Centraal staat de vraag of er een minimalistische wijziging aan de bevolking moet worden voorgelegd of een uitgebreide.

Minimalistisch betekent een korte tekst in het voorwoord (preambule) die eindelijk het onomstotelijke eindelijk erkent dat Aborigines de eerste bewoners van Australië zijn. Uitgebreide wijzigingen betekent onder andere dat sectie 25 uit de grondwet verdwijnt, een sectie die de overheid het recht geeft om speciale maatregelen te nemen voor specifieke bevolkingsgroepen.

Tegenstanders, vooral Aboriginal vertegenwoordigers, wijzen erop dat die sectie in het verleden negatief voor de inheemse bevolking heeft uitgewerkt. Voorstanders voor handhaving zeggen dat daarmee de mogelijkheid verdwijnt om, kort gezegd, positieve discriminatie voor achtergestelde groepen zoals Aborigines, in het beleid op te nemen. Ook klinkt het argument dat daarmee elke kritiek op de inheemse cultuur –of op die van elke andere minderheid – onmogelijk wordt. Betrokkenen zouden met de grondwet in de hand naar de rechter kunnen stappen. Kortom: bedreiging van de vrijheid van meningsuiting en beknotting van elk publiek debat daarover.

Wordt vervolgd.

***NAIDOC stands for National Aborigines and Islanders Day Observance Committee. Its origins can be traced to the emergence of Aboriginal groups in the 1920′s which sought to increase awareness in the wider community of the status and treatment of Indigenous Australians.

NAIDOC Week is held in the first full week of July. It is a time to celebrate Aboriginal and Torres Strait Islander history, culture and achievements and is an opportunity to recognise the contributions that Indigenous Australians make to our country and our society.

 
images.jpg

Keerzijde sociale media voor Aboriginal tieners: pesten, dreiging zelfmoord, prostitutie.

(21-02-2014)

Aboriginal teenagers in afgelegen communities gebruiken steeds vaker Face Book en andere sociale media om zelfmoorden aan te kondigen, te pesten, en zich als prostitué aan te bieden.

“Feel lost right now hang myself’ is te lezen op een posting van een jong meisje uit Ernabella in de Australische woestijn. Een ander bekend dat ze verslaafd is aan benzine snuiven en schrijft: ‘Gona snif fit all night till I get sick.’

Een verontruste stamoudste zegt dat het misbruik van sociale media er wijdverbreid is en symptomatisch voor de hele regio. (bron: The Australian)

Eerder schreef ik over dit fenomeen in Arnhem Land:

En nu hebben de sociale media hun intrede gedaan. Het sociale netwerk Divas Chat – te vergelijken met Facebook – is razend populair bij Aboriginal jongeren in dat afgelegen Arnhem Land. Naast leuke, lieve en functionele vormen van communicatie doet zich echter ook een levensgroot probleem voor.

Het medium wordt gebruikt om oude rekeningen te verheffen, vetes aan te wakkeren en seksuele deals tussen pooiers-in-spe en jonge meisjes te beklinken. Wat betreft het pesten en aanwakkeren van vetes: vijandige families tonen soms expres foto’s van overledenen – een groot taboe in Aboriginal Australië. Dat schreeuwt om wraak.

Dan een voorbeeld van seksueel misbruik (bron: ABC Darwin): "One day I (Aboriginal blogger Kishan Kariippanon) bumped into this man from East Arnhem Land and we started chatting about mobile phones in remote communities and I decided to ask him what he thought of Diva Chat - his response was 'are you looking for girls? Because you could get girls'."

Zowel justitie als Aboriginal sociale werkers zijn op dit punt bezorgd. Aboriginal gemeenschappen vragen nu hulp om hun jongeren fatsoenlijk te leren omgaan met het nieuwe medium. Zeker nu al een jongeman zelfmoord gepleegd heeft als gevolg van de pesterijen op Divas Chat.

Een programma genaamd Digital Footprints moet gebruikers bewust maken over de impact van het verkeerd gebruik van internet. Ook is een onderzoek naar Cyber Safety in inheemse communities gestart. 

 
logo.png

Moslim community Sydney gechoqueerd. Wie zijn de moslims in Australië?

(16-12-2014) Zowel de moslimgemeenschappen in Sydney als de hoogste moslim geestelijke in het land, The Grand Mufti of Australia, Dr Ibrahim Abu Mohammed, hebben in de meest felle bewoordingen de gijzeling actie van vandaag veroordeeld. Reactie als ‘shock, horror, misguided, criminal act’ strijden om voorrang.

In de social media laat een overgrote meerderheid van mainstream Australië weten deze gijzeling niet de moslims bevolking van Australië aan te rekenen.

Naar aanleiding van recente dreigingen – die gelukkig niet gerealiseerd werden- schreef ik op18 september jl. het volgende over de vraag: Wie zijn de moslims in Australië:

(18-09-2014) 

Wereldwijd in het nieuws: Australië opgeschrikt door invallen bij moslimextremisten. Met name in de westelijke voorsteden van Sydney en in Brisbane zijn IS aanhangers opgepakt (zie 'map')

Enkelen wilden zelfs willekeurige voorbijgangers gijzelen ( bijvoorbeeld op het drukke Martin Place midden in Sydney), onthoofden en via internet die gruwelijke beelden wereld in sturen. Zojuist meldt de Australian Federal Police dat ze aanwijzingen heeft voor een aanslag op het parlement in Canberra en mogelijk op regeringsleiders (Daily Telegraph).

Hier een time-line van bedreigingen en maatregelen.

Achtergrond. Waaruit bestaat de moslim bevolking van Australië?

Sinds ruim drie decennia bevinden zich onder de (legale) immigranten en erkende vluchtelingen een toenemend aantal nieuwkomers met een moslim achtergrond.

Op dit ogenblik maken moslims 2,25 % van de totale bevolking van 22,5 miljoen inwoners uit. Er bestaat in Australië echter geen Moslim Community, daarvoor zijn hun achtergronden te divers.

Het grootste deel van de Arabische moslims komt uit de Libanon en zijn vooral vluchtelingen uit de Libanese burgeroorlog eind vorige eeuw.

De Afrikaanse Moslims komen vooral uit Somalië.

Maar verreweg de meesten zijn afkomstig uit Aziatische landen: Turkije, het Indiase subcontinent (Afghanistan, Pakistan), Maleisië en Indonesië.

Nog een punt van belang op dit vlak: Australisch noorderbuur is Indonesië, de grootste Moslim democratie ter wereld. Beide landen is er alles aangelegen goede contacten te koesteren.

Gezien deze grote diversiteit in geografische en etnische achtergrond is er dus geen sprake van een moslim ‘community’. Wel bestaan er in vrijwel elke afzonderlijke staat Moslim Councils, die op hun beurt weer zijn verenigd in een Australian Federation of Islamic Councils.

De missie van deze federatie is ‘to provide service to the community in a manner that is in accordance with the teachings of Islam and within the framework of Australian law (…) and (to support) integration within Australian society’.

Op wat incidenten na (Cronulla 2005; uitzetten ‘haat’ imams) integreert het overgrote merendeel van de Australische moslims redelijk geruisloos.

Omdat Australiërs in totaal uit zo’n 200 verschillende landen afkomstig zijn - en op dit ogenblik ruim 1 op de 4 van hen in het buitenland is geboren - hecht het land grote waarde aan verdraagzaamheid en het voorkomen van etnische conflicten.

De recente ontwikkelingen zijn echter niet alleen een bedreiging voor individuele burgers, maar ook voor het decennia lang gekoesterde ideaal van multiculturalisme.

 
other1.jpg

Abbott: ‘I am prepared to sweat blood' om referendum Aborigines

(foto: Australian Human Rights Commission)

Premier Abbott bezweert er alles aan te doen het referendum voor erkenning van Aborigines in de Grondwet te laten slagen. Hij deed die plechtige belofte tijdens een liefdadigheid diner ten overstaan van een groot aantal aanwezige Aboriginal leiders . Met ‘I am prepared to sweat blood on this’ zette hij zijn belofte kracht bij.

Abbott wil het referendum in 2017 houden op de 50ste verjaardag van het succesvolle referendum van 1967. Een overweldigende meerderheid kende toen defacto burgerrechten toe aan de tot dan toe rechteloze Aboriginal bevolking.

Een referendum om de grondwet te wijzigen is een hachelijke zaak(zie bericht verderop). Een minimum voorwaarde is dat de voorgestelde wijziging brede steun van het Australische parlement verwerft (bi-partisan).

Zowel Abbott als oppositieleider Bill Shorten committeren zich daaraan. Maar tussen beide blokken bestaat nog geen overeenstemming over de exacte bewoording en ook onder Aboriginal leiders bestaan verschillen van mening over het tijdstip en hoe en wat er in de Constitutie nu precies moet komen te staan.

Bronnen: ABC, The AustralianSydney Morning Herald

Achtergrond: bericht dat ik eerder hierover schreef:  

Erkenning Aborigines in grondwet in gevaar

Zowel verdeeldheid binnen de twee grote politiek blokken, als binnen de Aboriginal woordvoerders, bedreigt op korte termijn de erkenning van Aborigines als eerste bewoners van Australië in de Constitutie.

Een wijziging van die Constitutie vereist een referendum, waarbij niet alleen de meerderheid van de bevolking doorslaggevend is, maar ook een meerderheid van de afzonderlijke staten.

De verdeeldheid gaat over de vraag hoe ver de teksten in de grondwet moeten gaan. Het ene, meer conservatieve kamp, wil dat die erkenning beperkt blijft tot het voorwoord (preambule). Het andere, links georiënteerde kamp, wil verder gaan en teksten over ‘non-discrimnation’ opnemen in verschillende artikelen van de constitutie. Dit laatste verbreedt de discussie naar etnische groepen in het algemeen. 

De ervaring leert dat referenda over veranderingen in de grondwet alleen maar slagen als de voorstellen op een brede steun in het parlement (bi-partisan) kunnen rekenen, en dat de voorstellen eenduidig zijn.

Maar inmiddels staan de Liberals en oppositiepartij Labor recht tegenover elkaar volgens de traditionele rechts-links tegenstelling.Ook Aborigines zijn langs dezelfde lijnen verdeeld over wat de Australiërs nu precies moet worden voorgelegd.

Premier Abbott stelt nu voor het referendum tot 2017 uit te stellen. Dat biedt, zegt hij, de kans het beter en eenduidig voor te bereiden en valt symbolisch samen met de 50-jarige herdenking van het referendum van 1967 toen een grote meerderheid (bijna 90%) Aborigines erkenden als mede burgers.

Waarom is die erkenning belangrijk voor Aborigines, zie blog Ad Borsboom.

P.S. Een klassiek voorbeeld van mislukking was het referendum in 1999 over de vraag Australië: Republiek of Monarchie. Hoewel aanvankelijk een meerderheid zich aftekende voor de republiek, verloor die beweging kansloos omdat ze niet eenduidig kon aangeven hoe een republiek er dan uit zou zien, met name wie het nieuwe staatshoofd (president?) zou kiezen:de bevolking of het parlement?

 
Celebrating NAIDOC Week_0.jpg

Kende Australië slavernij? Aborigines eisen compensatie voor Stolen Wages

Deze week vieren Aborigines in heel Australië NAIDOC Week (zie hieronder). Naast veel aandacht voor cultuur is dit evenement ook de gelegenheid bij uitstek om sociale thema’s die Aborigines dwars zitten aan de kaak te stellen.

Ik pik er een thema uit dat illustratief zijn voor de mondigheid van de Aboriginal politieke voorhoede: Generaties on(der)betaalde Aboriginal arbeiders. Slavernij?

ABC’s programma Bush Telegraph stelt de indringende vraag: Did legalised slavery exist in Australia?… read more.

 

Wat is NAIDOC Week? Aborigines en Torres Strait Islanders organiseren jaarlijks culturele en sportieve bijeenkomsten om uiting te geven aan hun grote culturele rijkdom en verscheidenheid en politieke aspiraties. Deze week is het NAIDOC Week. De afkorting NAIDOC staat voor National Aborigines and Islanders Day Observance Committee.

De oorsprong van deze feestelijke week gaat terug tot de jaren twintig van de vorige eeuw. Toen al vroegen Aboriginal groepen aandacht voor hun situatie binnen de Australische samenleving. Waar vaak het protest tegen wantoestanden centraal staat ligt de nadruk in NAIDOC week op de positieve verworvenheden van de inheemse culturen in Australië.

In alle afzonderlijke Staten van het Federale Australië richten Aborigines zich tot elkaar en tot de brede Australische samenleving met activiteiten als schrijversfestivals, sportevenementen, inheemse films, workshops voor vrouwen en tentoonstellingen (zie voorbeeld Canberra).

Een ander groot evenement dat er aankomt is het Garma Festival Arnhem Land. Dit festival, een cultureel feest van traditioneel Aboriginal Australië, is inmiddels uitgegroeid tot een forum waar prominente Aborigines, politici en journalisten met elkaar in debat gaan over kernvragen die inheems en main stream Australië raken. Vorig jaar gaf een prominente Aboriginal voorman Warren Mundine de ‘keynote’ speech geven, in aanwezigheid prominente Aboriginal leiders en premier Tony Abbott.

Dit festival vindt plaat van 1 tot 5 augustus a.s.

Achtergrond. De pendule van Aboriginal politiek zwaait al decennia lang tussen twee ideologieën: nadruk op landrechten, communaal bezit, welfare, recht op eigen cultuur (Labor) enerzijds en privébezit, individuele ontplooiing , commerciële ontwikkeling (Liberals) anderzijds.

Na het falen van een strenge en denigrerende assimilatiepolitiek waarbij Aborigines in feite onder curatele stonden, groeide er in de jaren zeventig van de vorige eeuw een felle Aboriginal emancipatiebeweging. Deze wist met succes landrechten en erkenning van een eigen culturele traditie te bevechten.

Nu zo’n veertig jaar later de problemen en achterstand op vele sociale indicatoren zich opstapelen lijkt de pendule weer de andere richting uiut te slaan., richting assimilatie te gaan (al zal dat woord zorgvuldig vermeden worden vanwege de bijzonder negatieve connotaties met het verleden).

Het wezenlijke verschil tussen vormen van aanpassing nu met de eerdere assimilatie is, ten eerste, dat nu prominente Aboriginal woordvoerders het voortouw om de veranderingen te implementeren en, ten tweede, dat aanpassingen aan main stream Australië moet geschieden vanuit een sterke Aboriginal identiteit.

Wellicht is daarom integratie een beter term: het als gelijkwaardig opnemen van een bevolkingsgroep van andere komaf in de samenleving van de overheersende groep (vrij naar Dikke van Dale)

 
14044387833_520cae5584_o.jpg

Aandeel Australië en Nieuw Zeeland aan WW I zwaar onderbelicht

(Foto Jacqueline Borsboom: herdenking Australië en Nieuw Zeeland, Ieper 2014)

Honderd jaar geleden stond een Europa aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog. Op 28 juni 1914 werd aartshertog Frans Ferdinand van Oostenrijk vermoord en precies een maand later, op 28 juli, begon een van de dodelijkste conflicten in de wereldgeschiedenis. Met uitzondering van het toen neutrale Nederland herdenken veel Europese landen het begin van dit bloedige conflict.

Onderbelicht daarbij is de bijdrage die soldaten uit Nieuw Zeeland en Australië – trouw aan het moederland Great Brittain - geleverd hebben.

Hier wat droge cijfers.

Meer dan 100.00 Kiwi’s trokken richting Europa en het Midden Oosten, en dat op een totale bevolking van slechts 1 miljoen. Bijna 17.000 van hen lieten het leven en 41.000 raakten veelal zwaar gewond. Het land had daarmee een van het hoogste aantal slachtoffers per hoofd van de bevolking.

Australië stuurde meer dan 300.000 soldaten, waarvan er 60.000 sneuvelden en zo’n 152.000 gewond raakten, velen voor altijd verminkt. Het dodental was daarmee 1,4% van de toenmalige bevolking van 4,5 miljoen.

De oorlog liet om nog een andere reden diepe sporen na in het Australische collectieve bewustzijn: het conflict definieerde de identiteit van de jonge Federatie (1901) als natie, dat daarvoor bestond uit afzonderlijke staten.

In die zin speelt WW I voor Down Under eenzelfde rol die Nederland toekent aan de Tweede Wereldoorlog.

Een impressie van de recente Australische en Nieuw Zeelandse herdenkingen in Ieper, zie Blogs Ad Borsboom (onlangs verschenen in East & Down Under, Magazine over Azië en Oceanië)

 
miriwoong-cal-med.jpg

A Book 50.000 years in the making. Aboriginal kennis van honderden species vastgelegd

Foto: voorbeeld inheemse kalender

Deze week werd in het verre noorden van Australië een uniek boek ten doop gehouden: Ngan’gi Plants and Animals.

Het boek documenteert de (nog) rijke ecologische kennis van de inheemse Australiërs en bevat teksten, foto’s en verhalen van zo’n 560 species. Het maakt deel uit van het project Biocultural Knowledge – Passing it on waarin wetenschappers samen met Aboriginal ouderen en hun families inheemse kennis documenteren.

Veel van dergelijke projecten zijn een initiatief van Aboriginal ouderen die samen met de eeuwenoude traditionele jagers en verzamelaars levensstijl ook hun unieke kennis zien verdwijnen.

Op de vraag hoe lang aan het boek gewerkt is zegt coauteur Glenn Wightman tegen de ABC: It’s a book that’s taken 50.000 year to produce – daarmee doelend op de cumulatieve kennis die Aborigines over duizenden jaren hebben opgebouwd.

Nu steeds meer Aboriginal gemeenschappen een ‘settled life’ gaan leiden en de ouderen hun kennis steeds minder op de volgende generatie kunnen overbrengen dreigt een onomkeerbaar verlies van waardevolle kennis.

"We talk about mammal and plant extinction, but we're going through an absolute catastrophe of biocultural knowledge loss at this point in time in north Australia', aldus de noodkreet van Wightman.

Dit soort samenwerkende projecten tussen westerse wetenschappers en Aboriginal ouderen zijn inmiddels al met 50 verschillende inheemse taalgroepen en culturen gestart.

 

Eerder schreef ik over dit onderwerp de volgende twee bijdragen: 

* Aboriginal traditionele kalender interactief op internet: zeven seizoenen, weertypen en voedsel

Traditionele Aborigines uit de omgeving van Darwin (Northern Territory) hebben hun gedetailleerde kennis van de zeven seizoenen die ze onderscheiden op internet gezet (bericht ABC).

Hiermee is een grote schat aan inheemse kennis beschikbaar gekomen voor scholieren, studenten en allen die graag iets willen leren over  natuur en landschap in de eigen omgeving.

De kalender toont welke inheemse seizoenen er zijn, hun namen en klimatologische kenmerken, welk voedsel gekoppeld is aan welke tijd van het jaar en met welke maanden ze corresponderen. Verder biedt de internetsite instructies voor leraren, een glossary van inheemse namen, oefenmateriaal voor scholen en audio uitleg.

Kalender te vinden op: www.larrakia.csiro.au

Achtergrond. De traditionele indeling van seizoenen bevat bijzonder gedetailleerde informatie over land, ecologie en voedselvoorziening. Alle namen van de seizoenen verwijzen naar een type weer, dat bepaalde ecologische kenmerken met zich mee brengt en aangeeft welk voedsel er waar in het landschap beschikbaar is.

Een voorbeeld uit mijn onderzoek in Arnhem Land, het seizoen Djimoro (april/mei). Kenmerken: einde regentijd, wind draait naar zuidoosten, overvloed aan vegetarisch voedsel en vis beschikbaar. Djimoro is een van de acht seizoenen die ik in mijn onderzoeksgebied mocht vaststellen.

De eeuwenlange nauwkeurige observatie van seizoenen en invloed op het landschap vindt zijn weerslag in mythologische verhalen en daaraan gerelateerde gezangencycli. De hoofdpersonen zijn meestal dierlijke wezens uit de Dreamtime (scheppingstijd) die metaforen zijn voor een bepaald seizoen, een ecologisch milieu en een beschikbare voedselketen.

Deze symbiose tussen concrete kennis en zingeving helpt mensen niet te verdwalen; niet in de natuur en niet in het leven zelf. 

 

**Aboriginal kennis van seizoen en weerpatronen vastgelegd in kalenders

(03-01-2013) Het prestigieuze Australische onderzoeksinstituut CSIRO* publiceert kalenders die bijzonder gedetailleerde Aboriginal kennis over weerpatronen en seizoenen tot onderwerp hebben. Dit langlopend project is een samenwerkingsverband tussen Aborigines en een team van onderzoekers van CSIRO.

De projectleider, Emma Woodward, erkent dat er een enorme hoeveelheid onbekende kennis verstopt zit in Aboriginal classificatie systemen van seizoenen en weerpatronen:

"It's really amazing and there's certainly a lot of weather scientists and others to see what they can learn from it as well", zo zegt ze tegen de ABC

* CSIRO The Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation

Achtergrond. Millennia lang hebben Aborigines een zeer gedetailleerde kennis van weerpatronen en seizoenscycli opgebouwd. Gedetailleerde observaties van het gedrag van dieren, groei en afsterven van planten, loop van de sterren, veranderingen in het landschap, weer en wolkenformaties – daardoor wisten ze zich het hele jaar rond verzekerd van voedsel, medicijnen en andere bronnen van bestaan.

Ik noteerde in mijn onderzoeksgebied, tropisch Arnhem Land, een achttal jaarlijkse seizoenen die op geen enkele wijze lijken op onze Gregoriaanse kalender. Ook niet op de nogal grove westerse indeling in Regentijd en Droge tijd.

De namen van elk inheems seizoen correspondeerde met kenmerken van weerpatronen, kenmerken van dieren en planten in zo’n periode en algemene aanduidingen van temperaturen. Voorbeeld: djimoro (globaal april/mei): sterke wind en regen uit het oosten, hoge gras ‘knocked down’ door de wind’ en verder vermelding van allerlei soorten plantaardig voedsel en vis (in: Maradjiri. A modern ritual complex in Arnhem Land, north Australia; 1978, Katholieke -nu Radboud- Universiteit Nijmegen; proefschrift).

Inmiddels hebben vervolgstudies zoals van het CSIRO nog veel gedetailleerdere cycli van seizoenen (tot wel 13 toe) aan het licht gebracht. Voorbeelden daarvan zijn de door het CSIRO gepubliceerde kalenders en artikelen.

 

 

 

 
slui144.jpg

Herontdekte rotstekeningen tonen hoe Aborigines de eerste Europeanen zagen

(foto: rotstekening Europese boot, Arnhem Land. Collectie Ad Borsboom)

Arnhem Land, noord Australië, kent een rijkdom aan schilderkunst in oeroude rotsformaties. Veel van die rotstekeningen verwijzen naar spirituele wezens of laten dierfiguren en jachtscènes zien.

Minder bekend is dat Aboriginal artiesten ook historische gebeurtenissen in rotstekeningen vastlegden. Zo documenteerde een van hen de komst van Ludwich Leichard die in 1845 diep Arnhem Land binnentrok. Deze uit Duitsland afkomstige ontdekkingsreiziger is later spoorloos verdwenen. Hij werd de hoofdpersoon in de roman Voss van de Australische schrijver en winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur (1973) Patrick White.

Andere rotstekeningen tonen afbeeldingen van boten, mannen met cowboyhoeden en geweren, paarden en tal van andere uitheemse dieren die sinds de komst van Europeanen Arnhem Land binnen drongen. Ook waren de Aboriginal artiesten gefascineerd door Europese kleding en gebruiksvoorwerpen.

Dit alles is in honderden rotsen van Arnhem Land gedocumenteerd door inheemse artiesten, die zo een indruk geven van hun kijk op de nieuwkomers en hun materiële bagage.

Fotograaf David Hancock heeft nu met hulp van inheemse gidsen een groot aantal tekeningen op beeld vastgelegd. Ze worden tot 3 juni tentoongesteld in een Melbourne art gallery en reizen daarna verder langs andere galeries. Projectleider Peter Cook bestudeerde honderden geschreven verslagen om de beelden van hun historische context te voorzien.

Bron: ABC – op deze website ook enkele foto’s te zien. Zie ook Australian Geographic.

 
images.jpg

Aboriginal bush food verovert Australische supermarkten

Australië was tot de jaren zeventig in het publieke culinaire domein vooral een land van Fish&Chips en Meatpies. Pas in de jaren tachtig ontdekte het land - met dank aan de Mediterrane emigranten - dat de oceanen rondom een overvloed aan gevarieerde vis en schelpdieren in de aanbieding hadden.

Dit bleek achteraf het startsein om alle culinaire sluizen van de wereld te openen.

Australische topkoks probeerden elkaar de loef af te steken met het bedenken van creatieve fusie-gerechten. Aziatische, Europese, Afrikaanse en Zuid Amerikaanse ideeën vormden de ingrediënten voor tal van nieuwe ideeën en culinaire experimenten. Wat er ontstond was meer dan de som van afzonderlijke delen.

Maar wat had Australië zelf te bieden aan eigen producten? Als vanzelfsprekend kwam met terecht bij Aborigines met hun duizenden jaren opgebouwde kennis van wat in de natuur beschikbaar is: bush tomaten, pruimen en tal van andere vruchten en planten.

Het gevolg: ‘bush tucker (tucker=food), zoals de inheems voedsel genoemd wordt, veroverde zich in snel tempo een onmisbare plaats in de avant garde van culinair Australië (ABC).

Dat idee bereikt nu het grote publiek via de supermarkt-ketens die actief zijn gaan meeliften op die trend. Zo heeft Coles (vergelijkbaar met onze C100 ) het Indigenous Food Fund opgericht om samen met Aboriginal Australiërs die inheemse kennis te vertalen in beschikbare authentieke Australische producten. Een van de vele commerciële voorbeelden: ‘Outback Spirit’ sauzen zijn in vrijwel alle supermarkten verkrijgbaar.

Deze trend biedt inmiddels honderden Aborigines in heel Australië werk – werk dat een perfecte link lijkt te leggen tussen erkenning voor inheemse kennis enerzijds en op westerse leest geschoeide economische voortgang anderzijds. Er bestaan inmiddels al een vijftal Aboriginal voedsel producenten die de supermarkten van hun producten voorzien.

 
Excavating-Mungo-Man-(2).jpg

Oudste skelet Australië - 43000 jaar oud - terug naar originele Aboriginal begraafplaats

(18-02-2014; Foto: opgraving Mungo Man - Australian Geographic)

De vondst van een compleet skelet in 1974 rond Lake Mungo, zo’n 700 km ten westen van Sydney, veranderde in een klap het beeld van de menselijke geschiedenis van Australië.

Tot dan toe was de algemeen geaccepteerd opvatting dat Aboriginal Australië niet ouder was dan 20.000 jaar. Maar de Mungo Man, zoals het skelet in de archeologie wereldwijd bekend werd, bleek minstens 43.000 jaar oud te zijn – mogelijk zelfs tot 60.000 jaar zoals in de jaren negentig werd vastgesteld.

Het skelet lag tot nu toe in een doos op de Australian National University (ANU), tot groot verdriet en verontwaardiging van Aboriginal afstammelingen uit het gebied. Die eisen al langer de stoffelijke resten terug om respectvol te begraven op de oorspronkelijke plek.

Afgelopen jaar bezochten Aborigines ANU en zagen de beenderen van Mungo Man en andere archeologische skeletten. “I felt really sick in the guts when I saw them", zei een van hen toen. “We were all appalled.”

Archeologen van de universiteit vinden het nu ook de hoogste tijd Mungo Man terug te brengen naar zijn oorspronkelijke rustplaats: "the time has come to bring him home." Een dezer dagen zullen de betrokken Aborigines concrete stappen ondernemen om hun verre voorouders terug te krijgen.

Het skelet heeft in de wetenschappelijk wereld ook tot grote controverses geleid. Een van de theorieën is dat Mungo Man niet een voorouder van de moderne Aborigines is, maar een uitgestorven mensensoort vertegenwoordigt en een bewijs is van de ‘multiregionale oorsprong’ van de moderne mens. Maar die opvattingen zijn nooit echt geaccepteerd in de wetenschappelijke wereld. (Nog meer controverse: The Age)

Bronnen: The Australian, Australian GeographicWikipediaNITV (Aboriginal omroep)

Waarom willen Aborigines hun voorouders terug? Zie mijn Blog over dat onderwerp

 
5248464-3x2-940x627-1.jpg

Updates: Aboriginal welvaart stimuleert economie, branden, premier op oorlogspad, vondst megakwal

(09-02-2014; foto ABC)

Na een week Franse Alpen hier een update van enkele actuele kwesties.

1. De Australische economie zou $24 miljard groeien wanneer de achterstand van Aborigines in 2031 weggewerkt is. Daarbovenop zou de overheid er een extra inkomstenbron van $12 miljard genereren. (The Australian). Dat is de uitkomst van onderzoek van Deloitte in opdracht van Reconciliation Australia.

Op dit ogenblik groeit de inheemse bevolking en daarmee ook de kloof met main stream Australië waar het werkgelegenheid betreft. Toenemende interesse van Australische bedrijven en ondernemingen in Aboriginal werknemers stemmen tot voorzichtig optimisme om deze grote kloof in perspectief te overbruggen.

Een netwerk van Aboriginal ondernemingen richt zich tot de 120 top bedrijven in Australië om die doelstellingen dichter bij te brengen.

2. Nauwelijks nog nieuws maar daardoor nog triester: alweer worden mensen, dieren en vegetatie getroffen door gigantische bosbranden.

Gebieden in de deelstate Victoria en Zuid Australië vechten tegen grote droogte, hoge temperaturen en windsnelheden van meer dan 100km per uur. In Victoria alleen al bestrijdt de brandweer meer dan 70 brandhaarden.

Vijf jaar geleden tijdens Black Saturday was de trieste balans: 173 doden, 414 gewonden, 2100 huizen verwoest en 7.562 bewoners ontheemd.

3 Premier Tont Abbott (liberaal) roept een Royal Commission in het leven om (vermoedelijke) wijdverbreide corruptie binnen de vakbonden te onderzoeken.

4. Een mysterieuze gigantische kwal spoelt in Tasmanie aan. Deze specie is tot nu toe onbekend en nieuw voor de wetenschapper.

In de zo kleurrijke Australische taal zegt een wetenschapper van CSIRO (vergelijkbaar met ons TNO): ‘It’s a whopper’. Bron: ABC, inclusief indrukwekkende foto.

 
99787344p17jco0ntm5od1vpk1h455gph0i1.jpg

Aboriginal sportman Australian of the Year. Acht Aborigines gingen hem voor

(26-01-2014) Foto: Aboriginal vlag

Elk jaar wordt aan de vooravond van Australia Day bekend gemaakt wie de hoogste eer van het land ten deel valt: The Australian of the Year.

Dit jaar komt de eer toe aan Adam Goodes, speler in de befaamde Australian Rules Football competitie. Adam is een Aborigine die naast zijn sportieve prestaties ook geprezen wordt voor zijn leiderschapskwaliteiten en verzet tegen racisme – zowel op als buiten het veld.

Hij is inmiddels de negende Australian of the Year van Aboriginal afkomst.

De eerste, in 1968, was een boxer. Daarna volgde in  1971 de beroemde tenniskampioene Evonne Cawley, beter bekend als Evonne Goolangong: Wimbledon, Roland Garros en Melkhuisje Hilvertsum. Ook atlete Cathy Freeman (winnaar 400 meter Sydney Olympische Spelen 2000) komt op de lijst voor. Behalve sporters viel de eer ook ten deel aan Aboriginal musici, politici en wetenschappers.

Aboriginal leiders blijven er op hameren dat de inheemse bevolking nog een lange weg te gaan heeft voordat vele vormen van achterstelling weggewerkt zijn, maar in de woorden van een van hen: "We've still got a long way to go but you can't deny that we've also come a hell of a long way."

 

Relevante thema's

Wie zijn Aboriginal 'game changers?' (The Australian). Wat moet er veranderen in de grondwet? (Robert Portier, NOS). Erkenning Aborigines als oorspronkelijke bewoners. Is dan nodig? (Blog Ad Borsboom)

 

Achtergrond Australia Day

26 januari – de belangrijkste nationale feestdag in Australië. Het land herdenkt dat op deze dag in 1788 de eerste vloot uit Engeland in Australië arriveerde. Achttien jaar na Cook’s ontdekking van oostelijk Australië stuurden de Britten een vloot van elf schepen naar Botany Bay om er een kolonie te stichten.

Daar waren twee redenen voor: de Britten kozen om strategische redenen een buitenpost in dat deel van de Pacific te vestigen en wilden tegelijkertijd het probleem van hun overvolle gevangenissen oplossen. De Eerste Vloot telde 700 gevangenen en 300 officieren en matrozen. Op die bewuste dag, 26 januari 1788, legden de schepen aan op de plek die nu Sydney Cove heet, de locatie van het huidige Opera House. Daarmee was de oprichting van het nieuwe Australië een feit.

Deze datum is nu nog steeds een officiële feestdag: Australia Day.

De dag gaat gepaard met officiële en informele feesten in het hele land. Ook kiest men sinds enkele decennia de Australian of the Year, een man of vrouw die bijzondere verdiensten voor het land heeft.

De inheemse bewoners van Australië, de Aborigines, hebben zeer gemengde gevoelens bij deze feestelijkheden. Radicale Aborigines zien het als een dag van rouw omdat de komst van de Europeanen voor velen van hen het einde van hun culturele en fysieke bestaan betekende. Zij zien felle protesten en demonstraties als de enige optie om deze rampzalige gebeurtenis te herdenken.

De meer gematigde vertegenwoordigers van deze bevolkingsgroep leggen op deze dag de nadruk op de noodzaak om achterstanden weg te werken zodat ‘mainstream Australia’ met haar verleden in het reine kan komen. Recentelijk zijn enkele Aborigines uitgeroepen tot Australian of the Year. Die erkenning bood de laureaten een nationaal podium om Aboriginal grieven onder de aandacht te brengen.

 
IMG_3899.jpeg

Ook erkenning voor Aboriginal veteranen

(11-11-20130) Foto: SBS Australia

Rememberance Day. Vandaag herdenkt ook Australië haar ruim 100.000 gesneuvelden in een groot aantal oorlogen: van de Boerenoorlog, tot WO I en Wo II, en van Vietnam tot Irak en Afghanistan.

Een vergeten groep die zich nu nadrukkelijk meldt zijn Aborigines die in beide wereldoorlogen goed genoeg bevonden werden om het vaderland te verdedigen. Nu lijkt een kentering op komst.

Zo werd afgelopen zondag een Aboriginal oorlogsmonument onthuld in Adelaide. Dit nieuwe Aboriginal War Memorial is niet alleen een eerbetoon aan de inzet van inheemse Australiërs, maar zet ook een volgende stap in het moeizame proces van reconciliation tussen Aborigines en main stream Australia.

Bij verschillende herdenkingen eerder dit jaar in Australië en Nieuw Guinea worden Aboriginal ceremonies opgevoerd om de ‘spirits’ van de gesneuvelden Aborigines weer in contact te brengen met de eigen inheemse families en hen zo de rust te geven die ze verdienen. Bringing their Spirits Home, zo luidt de schreeuw om erkenning.

Achtergrond. Exacte aantallen van Aboriginal betrokkenheid in oorlogshandelingen zijn niet bekend, maar een legitieme schatting is dat er ongeveer 500 dienden in WOI en zo’n 6000 in WOII.

In gevechtssituatie waren het gelijkwaardige ‘mates’ van de andere Australiërs, maar terug thuis werden ze weer met de nek aangekeken, gediscrimineerd en moesten ze, om het maar bot te formuleren, terug in het hok. Ze kregen geen erkenning en kwamen niet, zoals hun blanke 'mates', in aanmerking voor welke compensatie dan ook.

 
7344p17jco0ntm5od1vpk1h455gph0i1.jpg

Aboriginal Australiërs verreweg snelst groeiende bevolkingsgroep

(08-11-2013) Aborigines vormen in de komende twee decennia de snelst groeiende bevolkingsgroep van Australië.

De ruim zeshonderd duizend Aborigines van nu zullen in 2031 tot meer dan een miljoen uitgegroeid zijn. Daarmee stijgt het percentage Aborigines van 3% tot 4% van de totale bevolking. Dat meldt The Australian vandaag op basis van een onderzoek van Dr. Nicholas Biddle van het Centre for Aboriginal Economic Policy Research (CAEPR).

Die groei is vele malen sneller dan bij welke andere bevolkingsgroep Down Under. Onderzoeker Nicholas Biddle noemt een tweetal oorzaken voor deze ontwikkeling: steeds meer Aborigines trekken naar urbane gebieden en worden, ondanks de nog schrijdende achterstandposities, toch ouder dat tot nu toe het geval was.

Een frappant voorbeeld van deze verstedelijking is dat een stad als Brisbane in 2031 bijna 50% meer Aborigines telt dan de hele Northern Territory samen: 132.000 tegen 89.000.

En last but not least, Aborigines trouwen steeds meer met non-Aborigines. De kinderen uit die – soms kinderrijke - huwelijken identificeren zich vrijwel altijd als Aborigines en worden door de wet dan ook als zodanig erkend en geteld in statistieken. 

 
sign-map-detail-02.gif

Sprekende handen: eerste Online woordenboek voor Aboriginal gebarentaal

De universiteit van Melbourne heeft samen met Aborigines uit Centraal Australië het eerste online woordenboek van gebarentaal ontwikkeld. Het woordenboek bestaat uit een paar honderd video’s met handgebaren en andere vormen van non-verbale communicatie. 

Bronnen, incl. videopresentaties: SBS Australia, University of Melbourne en de Iltyem-iLtyim (Aboriginal) website. Deze laatste site biedt na inloggen een groot aantal voorbeelden van het gebruik van gebarentaal.

Achtergrond. Veel inheemse culturen beschikken over een eigen ‘sign language’ met een rijk vocabulaire. Deze gebarentaal is voor algemeen gebruik en niet specifiek ontwikkeld voor doven of slechthorenden - al kunnen ook zij er uiteraard gebruik van maken.

Gebarentaal kan in tal van situaties nuttig zijn, of zelfs verplicht. Dat laatste is het geval in perioden van rouw wanneer er voor sommige verwanten een groot taboe bestaat op het uitspreken van namen of zelfs het spreken zelf taboe is. Ouderen maken soms gebruik van gebarentaal wanneer ze in een religieuze context sacrale informatie communiceren die alleen voor ingewijden bestemd is.

Daarnaast zijn er tal van praktische omstandigheden waarbij gebarentaal van belang is, zoals bijvoorbeeld bij de jacht of wanneer men moet communiceren op grote afstand om zo - het als onbeleefd ervaren- schreeuwen te vermijden.

Een bijzondere wijze van non-verbale communicatie is het aanraken van eigen lichaamsdelen die gerelateerd zijn aan verwantschapstermen. Vader, moeder, broer, zus, neef enzovoort zijn elk verbonden met een specifiek lichaamsdeel, zoals de enkels, schouders, voorhoofd of borst. ( zie ook genoemde Iltyem-iLtyim website). Deze vorm van communicatie wordt vooral gebruikt wanneer men persoonsnamen (zoals in perioden van rouw) wil vermijden.

In mijn onderzoekperioden in Arnhem Land leerde ik – bescheiden – enkele van de belangrijkste ‘signs’ kennen, bijvoorbeeld : tekens voor kangoeroe en emoe; voor besnijdenisritueel; het systeem waarbij naar verwanten verwezen wordt door specifieke lichaamsdelen aan te raken, of vragen zoals 'waar ga je naartoe?' en 'waar vinden we water?'

 
935032-130803-twam-camera.jpg

Hoe zien Aboriginal kinderen de wereld waarin ze leven? Wel, geef ze een camera

(02-08-2013) "Nanna's hands are so beautiful". Photograph: Declan Singh-Lippo, 13, Gurdorrka Community Palmerston Indigenous Village.

Zo’n 20 Aboriginal kinderen in het noord Australische Darwin kregen deze week een high-tech Sony camera met als enige vraag: fotografeer wat je boeit. Inmiddels zijn al enkele foto’s verschenen in het Weekend Magazine van The Australian.

Een van de ontroerendste foto’s laat de handen van een grootmoeder van een van de kinderen zien, met als onderschrift:  Nanna’s hands are so beautiful.

Dit project is een initiatief van UNICEF met als belangrijkst oogmerk kinderen de kans te geven hun eigen belevingen vast te leggen en te delen met wijdere wereld. Tot 10 augustus zijn de foto’s te zien in de State Library in Darwin en later dit jaar in Canberra waar ze onder de aandacht van de politiek gebracht worden.

 

 
imgres.jpeg

Elke 1,5 minuut een geboorte, elke 2 minuten een immigrant: Australische bevolking vandaag 23 miljo

(23-04-2013) 

Het Australian Bureau of Statistics  (ABS) durft wel heel specifiek te zijn: vandaag na 10 uur lokale tijd (Eastern Standard Time) bereikt Australië de mijlpaal van 23 miljoen inwoners.

Die berekening is gebaseerd op een projectie waarbij de cijfers van 2012 maatgevend zijn: een geboortecijfer  dat twee keer zo hoog is als het aantal sterfgevallen en een immigratie van 180.00 per jaar betekent dat elke 1 minuut en 23 seconden er een persoon bij komt.

Op basis van de huidige demografische cijfers zal Australië rond 2050 zo’n 35 miljoen inwoners tellen. Dit aantal is voor velen de bovengrens als het gaat om de ‘carrying capacity’ van het land. Australië is weliswaar een continent, maar heeft een gigantisch omvangrijk woestijnachtig binnenland, waardoor de bevolkingsdruk op relatief kleinere gebieden in de kusstreken ligt.

Bronnen: Australian Bureau of Statistics, The Australian, ABC (inclusief tabellen en bevolkingspiramiden)

 
australia-northern-territory-map.jpg

Eerste Aboriginal regeringsleider in geschiedenis Australië

(13-03-2013)

De deelstaat Northern Territory heeft een unieke primeur. Voor het eerst in de geschiedenis van modern Australië wordt een politicus van Aboriginal afkomst regeringsleider. Zij naam is Adam Giles, een 40 jarige parlementariër van de regerende Country Liberal Party.

De omstandigheden die tot zijn benoeming leidde zijn op zijn minst opmerkelijk te noemen. Hij vervangt de zittende Chief Minister die op handelsmissie in Japan per telefoon te horen kreeg dat hij was vervangen door Adam Giles. Deze paleisrevolutie in Darwin komt na een periode van intern gerommel en slechte opiniepeilingen voor de zittende Country Liberal party.

Bronnen: NT News, The Australian, ABC 

Achtergrond. De Northern Territory, een gigantisch gebied van zo’n 1,5 miljoen km2, is geen zelfstandige staat. De status Territory betekent dat uiteindelijk de Federale Regering in Canberra het laatste woord heeft. Maar daar wordt spaarzaam gebruik van gemaakt en regelt de Northern Territory doorgaans haar eigen zaken via een parlement in Darwin dat de naam Legislative Assembly draagt. De regeringsleider heet ook niet Premier maar Chief Minister.

Regelmatig gaan er stemmen op om, net zoals NSW, Victoria, WA, SA en Tasmanie, wel een zelfstandige staat te worden, zonder resultaat tot nu toe.

De uitgestrekte Northern Territory  is met bijna 240.000 inwoners het dunst bevolkte gebied, maar telt het grootste aantal Aborigines binnen haar grenzen. In het district Arnhem Land vormen de bijna 15.000 Aborigines zelfs veruit de grootste bevolkingsgroep.

 Ook:

Eerste Australische ambassadeur van Aboriginal afkomst benoemd

92-04-2013)

Het Australische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Damien Miller, een carrière diplomaat van Aboriginal afkomst, benoemd tot ambassadeur van Denemarken. Miller is daarmee de eerste inheemse Australiër op een dergelijke post. Ook behartigt hij de belangen van Noorwegen en Ijsland vanuit Kopenhagen.

Hiervoor was de nieuwe ambassadeur hoofd van de Australische ambassade in Duitsland en lid van de Australian High Commission in Maleisië.

Denemarken is een belangrijke handelspartner van Australië en beide landen werken ook nauw samen op het terreinen als internationale veiligheid en klimaat verandering.

(Bronnen: Australische Ministerie van Buitenlandse Zaken, Koori Mail, ABC)

 

 

 
4413944.jpeg

Aboriginal protest tegen Jodenvervolging Nazi’s herdacht

Update 10-12-3012: zie ook verslag vandaag in Israleische krant Haaretz

Foto: William Cooper (collectie AIATSIS, Canberra)

(06-12-2012) Aboriginal activist William Cooper liep 74 jaar geleden van zijn huis in een westelijke voorstad van Melbourne naar het Duitse consulaat in het centrum. Daar bood hij samen met zijn Aboriginal belangenorganisatie een resolutie aan. De tekst luidde: Aborigines protesteren hartgrondig tegen het wrede optreden van de Nazi’s tegen haar Joodse burgers (letterlijke tekst zie ABC).

De Duitse consul-generaal weigerde toen in 1937 de petitie aan te nemen.

Vandaag hebben de nakomelingen van William Cooper, zijn Aboriginal vrienden, Holocaust overlevenden en leden van de Joodse gemeenschap in Melbourne opnieuw (een replica van) de petitie aangeboden. Deze keer heeft de Duitse honorair consul-generaal de petitie wel aangenomen en gaf zijn volledige medewerking aan deze herdenking.

Twee jaar geleden heeft Israel William Cooper al uitvoerig geëerd voor zijn actie. Zijn protest was ook tegen de achtergrond van de onderdrukte positie van Aborigines in het Australië van de jaren dertig bijzonder moedig.

Eerder schreef ik het volgende verslag hierover:

Israel eert Aboriginal activist die protesteerde tegen Nazi Duitsland

(03-12-2010)

Volgende week vliegen de nakomelingen van William Cooper naar Israel. Daar zal een leerstoel gevestigd worden die zijn naam draagt. Tevens zal een gedenkteken onthuld worden bij het nationale Holocaust Memorial in Jeruzalem.

Het is een postuum eerbetoon van Yad Vashem voor deze Aboriginal man uit Melbourne die na de Kristallnacht van 1938 als een van de weinige privé personen op kwam voor het lot van de Joden. De toen 77 jarige William Cooper organiseerde, samen met  de door hem opgerichte Australian Aboriginal League, een protestmars vanaf zijn huis in de binnenstad van Melbourne naar het Duitse consulaat. Daar bood hij een petitie aan waarin de wrede vervolging van het Joodse volk sterk veroordeeld werd en geëist werd daar onmiddellijk een eind aan te maken. Hoewel ze geen toegang kregen tot het consulaat bleef hun actie niet onopgemerkt, ook al omdat Australie nog onbekend was met protesterende Aborigines op straat.

Kevin Russel, zijn achterkleinzoon, zegt in een interview voor de ABC daarover: ‘Dat was een dappere actie van mensen die in de Australische samenleving toen geen enkel aanzien genoten (…) We zijn erg dankbaar dat de Joodse gemeenschap en Israel William op het wereldtoneel hebben geplaatst als een global warrior for humanity – een erkenning die hij in Australië niet gekregen heeft.'

Aanstaande zondag 6 december organiseert Kevin Russel een mars naar Melbourne’s Federation Square ter herinnering aan de Kristallnacht en de protesten van zijn overgrootvader. De plechtigheden in Jeruzalem vinden plaats op 15 december.

bronnen:

http://www.abc.net.au/news/video/2010/12/01/3082041.htm

Jerusalem Post: 

http://www.jpost.com/International/Article.aspx?id=183398

Haaretz:

http://www.haaretz.com/misc/search-results

 

 

 

 
art-Medics-620x349.jpeg

Groeiende populariteit hedendaagse Aboriginal muziek

(02-10-2012; foto hard rock band The Medics) 

Bij het thema Aboriginal muziek gaat al gauw de aandacht alleen uit naar de Didgeridoo, het houten blaasinstrument dat zo symbool staat voor de traditionele Aboriginal cultuur.

Maar de Aboriginal jeugd heeft al lang ook de hedendaagse popmuziek in haar hart gesloten en experimenteert naar hartenlust met alle stijlen die op haar afkomt, inclusief nog steeds de traditionele Didgeridoo. Al in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw maakte ik in Arnhem Land kennis met experimentele popbandjes van Aboriginal jongeren die de lokale jeugd op nederzettingen en voormalige missieposten uit hun bol lieten gaan.

Het gevolg van al dat geëxperimenteer nu:

Een opmerkelijke golf van hedendaagse Aboriginal muziek overspoelt in rap tempo niet alleen main-stream Australië, maar raakt ook steeds meer bekend buiten het continent. De stijlen zijn even gevarieerd als de Aboriginal bevolking zelf: van ballades en pop vol traditionele kenmerken, tot musicals, country en hard rock.

Journalist Nick Galvin besteedt in de Sydney Morning Herald uitgebreid aandacht aan dit snel groeiende fenomeen. Aboriginal artiesten zijn voortdurend op toer en brengen de ene na der andere kwalitatief hoogstaande albums uit. De meesten bouwen voort –en overstijgen nu – de pioniers op dit terrein, zoals de traditioneel Aboriginal popband Yothu Yindi uit Arnhem Land.

Nick Gavin zoomt in zijn artikel in op de hard rock band The Medics, die met hun recente album "Foundations"  het ene na het andere festival veroveren. Na drie jaar optredens in pubs en achterafzaaltjes bereiken ze nu de podia die er echt toedoen. When we first moved we played so many shows - every weekend, show after show, learning how to play well together," zegt een van de bandleden.

Als afsluiting een komische act van jongen Aborigines uit mijn onderzoeksgebied, die op traditionele wijze Zorba De Griek dansen.

 

 

 

Tien miljoen hectaren in centraal Australië onder beheer van Aborigines

(12-07-2012)

Het zuidelijk deel van de Tanamari woestijn op ruim 300 kilometer ten westen van Alice Springs komt in handen Aborigines. Het wordt een zogenaamde Inidigenous Protected Area waar de locale Aborigines het lokale eco-systeem zullen gaan beschermen en onderhouden. 

Het betekent erkenning voor de inheemse bewoners dat zij met hun diepe kennis van het land, de flora en fauna het best in staat zijn de unieke ecologische structuur van dat stuk Australië te behouden.

Achtergrond. In steeds meer gebieden van ‘outback’ Australië gaan Aborigines een cruciale rol spelen in het behoud en beheer van de lokale biodiversiteit. Met hun eeuwenoude technieken van ‘fire-manangement’ creëren ze  ecologische zones waar waardevolle inheemse planten en dieren een veilige haven voor hun voortbestaan vinden.

De directeur van nature Conservancy Australia, dr. Michale Looker, noemt lokale Aborigines de besten voor dit soort werk: "That is the key to it, really, that they do have 40,000 years of knowledge and have been managing that land, and caring for their country". (ABC)

Zie voor totaal overzicht (foto): Map of Indigenous protected areas.

 
Aboriginal vlag

Twintig jaar na MABO: Aboriginal Landrechten weer in beeld

(01-06-2012) 

Twintig jaar geleden, op 3 juni 1992 om precies te zijn, deed de Australische Hoge Raad een historische uitspraak die insloeg als een bom. Het hoogste juridische college oordeelde dat Australië in 1788 ten onrechte als Terra Nullius (leeg land) beschouwd werd. 

Australië erkende daarmee dat er inheemse rechten op land bestonden ten tijde van de Britse invasie ruim 200 jaar geleden. De Hoge Raad haalde in feite de grondslag waarop de oorspronkelijke onteigening van Aboriginal land gebaseerd was onderuit. Deze zaak werd bekend als de 'Mabo Case' en markeerde een kentering in de relatie tussen Aborigines en de rest van de bevolking.

 

Waarom heet deze zaak ‘Mabo Case’ ?

Mabo is de naam van de Aboriginal man die naar de Hoge Raad stapte om het idee aan te vechten dat het land van zijn voorouders in 1788, toen de Europese kolonisatie begon, Terra Nullius was.

Het proces dat hij tien jaar daarvoor begon bij lokale rechtbanken en dat uiteindelijk eindigde bij de Hoge Raad in Canberra heeft Eddy Mabo helaas niet tot het einde kunnen volgen.  Zes maanden voordat de Raad de historische uitspraak deed overleed hij.  Maar zijn naam zal in de geschiedenis boeken van Australië voor altijd met deze zaak verbonden blijven.

 

Hoe kon Australië in 1788 Terra Nullius zijn als er al minstens een half miljoen mensen woonden?

Nieuw ontdekte landen of continenten waren volgens de juridische principes van het toenmalige Europa ook Leeg Land als de ‘inboorlingen’ het land niet bewerkten en er geen zichtbare tekenen van eigendom waren zoals gebouwen of tentenkampen die duidden op vaste woon- en verblijfplaatsen.  Dan hoefden de kolonisten geen verdrag met de inheemse bevolking te sluiten en lag het land voor het grijpen.

 

Maar Aborigines hadden toch ook geen vaste verblijfplaatsen en bewerkten het land toch niet?

Terecht constateerde de Hoge Raad op basis van historisch en antropologisch onderzoek dat Aborigines wel degelijk een ingewikkeld systeem van landrechte kenden. Land behoorde bijvoorbeeld toe aan clans die afgebakende gebieden als hun eigen ‘country’ beschouwden. Een Aboriginal man of vrouw kon volgens complexe hiërarchische principes ook rechten doen gelden op het land van moeders clan, moeders moeders clan en vaders moeders clan. (Dit systeem fungeert in noord Australië nog volop).

Ook trokken Aborigines niet zo maar doelloos rond maar volgden vaste, steeds weer terugkerende routes, al naar gelang het seizoen dat eiste: winter en zomerkampen bijvoorbeeld. In het vruchtbare zuidoosten kenden Aborigines ook al vaste woon- en verblijfplaatsen. Omdat ze het land met vuur bewerkten en tal van voorschriften in acht namen bij de jacht en het verzamelen van voedsel, hebben ze een grote invloed gehad op de ecologie zoals de eerste kolonisten die aantroffen.

 

Waarom veroorzaakte deze Mabo Case zo’n shock in grote delen van de Australische samenleving?

Dit besluit haalde de legitieme grondslag (Terra Nullius) waarop de oorspronkelijke onteigening van land gebaseerd was volledig onderuit. Aanvankelijk waren veel Australiërs bang dat Aborigines nu rechten konden claimen op elk stukje Australië. Die angst werd gevoed door tegenstanders, met name mijnbouwmaatschappijen die de ene ‘scare campaign’ na de andere voerden en de indruk wekten dat niemands privé grond nog veilig was.

 

Wat mogen Aborigines dan wel claimen?

Land dat reeds in eigendom van privé personen, of bedrijven en lokale overheden was viel niet onder Mabo. Het betreft alleen ‘unalienated Crown Land’, gebieden waar nog geen eigendomsrechten op lagen. Dat was ruwweg 10% van het continent.

Aborigines die sindsdien stukken land claimen verschijnen voor een zogenaamd Native Title Court. Inmiddels zijn grote gebieden aan Aborigines toegekend, zoals bijvoorbeeld bijna 50% van de Northern Territory, maar ook grote stukken land in andere deelstaten.

 

Zijn dat niet vooral afgelegen,desolate gebieden?

Vaak wel, maar vergeet niet dat Aboriginal families alleen die stukken land claimen die sinds mensenheugenis tot de eigen clangebieden horen. Wat voor ons woest en onherbergszaam land is kan voor Aborigines leefbaar zijn. Bovendie hebben Aboriginal individuen en famileis grote emotionele banden met de sacrale plaatsen op hun grondgebied.Die worden dan weer in ere hersteld.

Daar komt bij dat in veel van die gebieden kostbare mineralen te vinden zijn. Mijnbouwmaatschappijen mogen deze alleen met toestemming van de huidige Aboriginal eigenaren uit de grond halen. Soms weigeren Aborigines dat, vaak ook niet. In dat laatste geval gaan grote bedragen richting Aboriginal Trust Funds en houden Aborigines zicht op welke delen van het grondgebied wel en niet gebruikt mogen worden voor mijnbouw.

 

Kunnen alle Aborigines recht op land verwerven?

Nee, alleen zij die voor een Native Title Court  kunnen aantonen dat ze een onafgebroken band met het te claimen gebied hebben. Omdat er meestal geen geschreven bronnen zijn spelen orale geschiedenis en de resultaten van linguïstisch en antropologisch onderzoek  een grote rol bij de bewijsvoering.

En de rest dan?

Een groot deel van de Aboriginal bevolking  heeft als gevolg van de koloniale geschiedenis die band met het land niet meer. Vorige generaties zijn verdreven van hun land en kwamen terecht aan de rand van de westerse steden en dorpen waar ze op drift geraakt zijn en geen permanente relatie met een stuk land meer kunnen aantonen.

Dit deel van de Aboriginal bevolking leeft helaas nog in vaak mensonterende situaties waar een fatale cocktail van werkeloosheid, overbevolkte woningen, slechte hygiëne, alcohol, drugs en porno het leven nog steeds uitzichtloos maakt. Het zijn Derde Wereld toestanden in een van de rijkste landen ter wereld.

Daarom streven overheid en Aboriginal belangenorganisaties naar een soort sociaal contract om de achterstand op de vele terreinen van het maatschappelijke bestaan ongedaan te maken. Dat is een moeizaam en taai proces dat de snelheid laat zien van een Echternacht processie: twee stappen vooruit, een achteruit.

 

Wat is uiteindelijk het belang van de Mabo uitspraak?

Naast bovengenoemde praktische betekenis heeft deze uitspraak ook grote symbolische waarde voor de bijna 500.000 Aborigines (2,5% van de bevolking) die Australië nu telt. Het is niet alleen de erkenning dat land ten onrechte afgenomen is en dat dit desastreuze gevolgen heeft gehad voor vele Aboriginal samenlevingen.

Tegelijkertijd betekent deze uitspraak erkenning van de eigen culturele identiteit van Australische Aborigines, hoezeer hun levensomstandigheden in de huidige tijd ook van elkaar mogen verschillen.

De ontwikkelingen in de laatste decennia tonen in grote lijnen ontegenzeglijk aan dat er een nieuwe fase in de contactgeschiedenis tussen Aborigines en Europees-Australiërs bereikt is: de door Aborigines zelf afgedwongen erkenning dat men recht heeft op behoud en ontwikkeling van een eigen culturele traditie en op een eigen identiteit die daarmee samenhangt. Met name de overwinning van Mabo heeft daarbij een niet te onderschatte rol gespeeld, een markeringspunt in de recente Australische geschiedenis.

(Voor een uitgebreid overzicht van de koloniale geschiedenis van Aboriginal Australië:

 Ad Borsboom, 'Van uitsluiting tot acceptatie: koloniale geschiedenis van Australische Aborigines.' In: Leidschrift, Historisch Tijdschrift, jrg. 26, nr.1, 2011: pp33-49; Leiden; Video achtergronden: ABC)

 

Prehistorische Aboriginal Rock Art in kaart gebracht

(foto, Ad Borsboom: Rock Art centraal Arnhem Land)

De University of Western Australia heeft met de mijnbouwmaatschappij Rio Tinto een overeenkomst bereikt om de talloze rotstekeningen in het noorden van de deelstaat Western Australia in kaart te brengen. Een gebied zo’’n 1500 km ten noorden van Perth kent een rijkdom aan oeroude Rock Art die vele duizenden jaren oud is.

Naast religieuze betekenis verschaffen de afbeeldingen ook inzicht in de steeds veranderende  flora en fauna tot wel 40.000 jaar geleden. Zo zijn er afbeeldingen van de Tasmaanse Tijger die zo’n 3.500 jaar geleden uitgestorven is. Ook geven deze afbeeldingen door de eeuwen heen een goed beeld van klimaatveranderingen op het continent.

De overeenkomst voorziet in een bedrag van ruim een miljoen dollar voor de duur van zes jaar en de vestiging van een leerstoel. Het project zal worden uitgevoerd in nauwe samenspraak met Aboriginal Traditional Owners van de betreffende gebieden.

Achtergrond

Bij de foto: die heb ik in de jaren zeventig genomen in centraal Arnhem Land. Op mijn constatering dat het wit van de tekening vrij nieuw uitzag, antwoordde mijn Aboriginal gidsen het volgende (in mijn interpretatie):

de contouren van deze mythologische wezens (twee vrouwen die de vruchtbaarheid van de schepping symboliseren) zijn als het ware de vingerafdrukken die zij zelf in de Dreamtime hier hebben achtergelaten. Het is onze plicht de scheppende kracht van deze wezens levendig te houden door die contouren steeds opnieuw in te vullen. Elke generatie is daartoe verplicht. Zo blijft de creatieve kracht van hen ook voor ons behouden, voor onze natuur en voor ons mensen.

Hoe bepaal je de ouderdom van Rock Art?

Tot voor kort was de radiocarbon dating techniek de meest gangbare methode, maar die beperkt zich tot een ouderdom van maximaal 40.000 jaar. Een nieuwe methode, de zogenaamde luminescent dating techniek, kan verder in de tijd terug kijken. Deze techniek meet energieniveaus van bepaalde mineralen in de grond en kan nauwkeuriger prehistorische ouderdom vast stellen. Daaruit blijkt dat er in Arnhem Land, noord Australië, al minstens 60-70 duizend jaar geleden Aborigines leefden die ook rotstekeningen maakten.

Archeologen hebben me later uitgelegd dat het wit in de rotstekeningen weliswaar recent is, maar dat het pigment van de rode oker in de tekeningen in de rots ‘oxideert’ en van veel oudere datum is. In combinatie met ‘deposits’ die de voorouders van de huidige Aborigines in de lagen aarde hebben achtergelaten, kan de ouderdom redelijk nauwkeurig vastgesteld worden.

 
emu in the sky

Aboriginal ‘Stonehenge’ ontdekt

(06-10-2011)

Op een verlaten veld in de Staat Victoria is onlangs een 50 meter lange, eivormige, stenen structuur bloot gelegd die verwijst naar Aboriginal inzichten in astronomie. De stenen zijn net als die van Stonehenge gericht op de zomer en winter zonnewende en de lente en herfst equinox (“nachtevening”: zon loodrecht op de evenaar waardoor dag en nacht even lang zijn).

Onderzoekers twijfelen er niet meer aan dat deze constructies van steen door mensen zijn aangelegd om de bewegingen van de zon vast te leggen en zo de loop van de seizoenen te kunnen  bepalen Het lijkt waarschijnlijk dat deze constructie ouder is dan het 4.500 jaar oude Stonehenge, waarmee Aborigines de oudste astronomen ter wereld zouden zijn.

Achtergrond. Deze vondsten bevestigen wat Aborigines in de vorm van mythologieën al duizenden jaren van generatie op generatie overbrengen: virtuele mappen van de nachtelijke sterrenhemel in de vorm van dierenfiguren waarmee zowel tijd als seizoenen gemarkeerd worden (zie foto).

Aborigines hadden en hebben (nu nog in mijn onderzoeksgebied Arnhem Land) een diepgaande en uitgebreide kennis van de nachtelijke hemel en de bewegingen van hemellichamen van zonsondergang tot zonsopkomst.

De Yolngu uit noordoost Arnhem Land bijvoorbeeld leggen verband tussen de maan en de bewegingen van eb en vloed en hebben verklaringen voor zowel zons- als maansverduisteringen. Een van de belangrijkste rituelen heeft de Morgenster (Venus) als onderwerp, terwijl een van de meest sacrale riten geassocieerd wordt met de afstervende maan. Ook hun inheemse kalender met zijn vele seizoenen is deels gebaseerd op het verschijnen van bepaalde planeten aan de nachtelijke hemel en op de beweging van sterrenbeelden.

Deze kennis is verpakt in mythologische verhalen, waarmee al deze inzichten niet alleen een praktische doel dienen (kennis seizoenen, navigatie), maar tevens symbool staan voor onder meer leven en dood, vruchtbaarheid, mannelijke en vrouwelijke elementen in de kosmos – kortom zin en betekenis geven aan het bestaan.

Een handzame gids daarover is onlangs verschenen onder de titel Emu Dreaming: an Introduction to Australian Aboriginal Astronomy (zie www.EmuDreaming.com).

Foto: Emu figuur verbindt sterrenbeelden