(Aboriginal) Australië in Nederland

1. Op zaterdag 19 mei verzorg ik in het kader van het lustrum van de Aboriginal Art Gallery in Rotterdam een lezing over Aboriginal cultuur en de vele lagen van betekenis in Aboriginal kunst. Aanvang 13.30u. Zie voor details van tentoonstelling en lezing de Nieuwsbrief van de Aboriginal Art Gallery - mei 2012.

De Rotterdamse Aboriginal Art Gallery bestaat vijf jaar en heeft ter gelegenheid van dit jubileum de tentoonstelling Hidden Dreamings georganiseerd, een expositie over kunstwerken uit de Australische woestijngebieden. Deze tentoonstelling loopt tot en met juni 2012.

De opbrengsten van deze evenementen gaan naar het Sophia Kinderziekenhuis Rotterdam.

2. In het Universiteitsmuseum Groningen is vanaf 17 februari  de expositie‘Ancient Culture, Modern Art: Aboriginal kunst uit Australië’ te zien. De expositie toont hedendaagse kunst van de Australische Aborigines. In de tentoonstelling staan moderne Aboriginal schilderijen uit Australië centraal. Na een introductie van de traditionele kunst en cultuur, met wortels van ruim veertigduizend jaar oud, ziet men hedendaagse werken. 

Deze bijzondere tentoonstelling is tot en met 4 november te bezichtigen. Het Universiteitsmuseum, Oude Kijk in ‘t Jatstraat 7a, is geopend dinsdag tot en met  zondag van 13.00 tot 17.00 uur.

3. Voor Rugby liefhebbers (aankondiging van Australische Ambassade, Den Haag):
'O'Casey's Irish Pub in The Hague have kindly offered to open their doors a few hours earlier than usual so all Aussies in and around The Hague area can watch the State of Origin rugby league live.  It's a very kind gesture from the owner, John, and therefore would be fantastic to see as many Aussies (and their friends) there so we can all show him our appreciation.
O'Casey's will open at 11.45 am on Wednesday 23 May for a 12 noon kick-off. Hope to see you there!

O'Casey's Irish Pub & Restaurant
Noordeinde 140
2514 GP Den Haag
070-363-0698

Weer spraakmakende Aboriginal film op het festival in Cannes

(17-05-2012) 

Na de bekroonde Aboriginal film Samson and Delilah, die in 2009 the  Camera d’Or ontving op het filmfestival in Cannes, gooit nu een weer een Aboriginal film, The Saphires, hoge ogen op de 2012 editie van dit prestigieuze festival. Beide films zijn van regisseur Wayne Blair (foto).

In de musical The Saphires treedt een meisjeskoor uit een afgelegen Aboriginal community op voor Australische troepen in Vietnam.

Waar Samson and Delilah gesitueerd was in de deprimerende omgeving van Aboriginal drop outs rond Alice Springs, is deze inzending vooral een feel good movie die een pioniersrol vervult voor Aboriginal artiesten.

Aboriginal thema’s en Aboriginal acteurs nemen in een steeds prominentere plaats in  Australische films in.  Volgens regisseur Cate Shortland is deze Aboriginal inbreng een van de redenen waarom Australische films het internationaal zo goed doen. Voorbeelden zijn de populaire Crocodile Dundee, de epische film Australia, Ten Canoes en last but not least Rabbit Proof Fence.

Laatgenoemde film behandelt op indrukwekkende wijze het probleem van de Stolen Generation; Aboriginal kinderen van gemengde afkomst die – meestal voorgoed - bij hun Aboriginal families werden weggehaald om honderden kilometers verderop in internaten te belanden.

De hoofdrol in The Saphires wordt vertolkt door de Aborignal actrice Deborah Mailman, die ook in Rabbit Proof Fence een hoofdrol vervulde, en in 1998 nog Cate Blanchett versloeg als beste actrice.

Australië is naast deze Aboriginal inbreng ook met andere films sterk aanwezig in Cannes; films waarin onder andere Nicole Kidman en zangeres Kylie Monogue hoofdrollen vervullen (zie o.a. SBS, The Australian en ABC On Line en de officiele site van het filmfestival Cannes).

De een z’n dood….’Australië kan profiteren van Eurocrisis’

(15-05-2012, foto Dr. Henry, Sydney Morning Herald)

De invloedrijke voormalige Treasurer en belangrijk adviseur van ex-premier Kevin Rudd, Dr. Ken Henry, ziet grote kansen voor Australië nu de Euro in een diepe crisis verkeert.

Hij prijst Australië aan als  ‘safe haven’ voor investeerders, zeker nu de Australische dollar en de economie zo stevig in de markt staat.

In het ABC programma 7.30 (een soort Een vandaag) zegt hij altijd al geweten te hebben dat het Euro project in tranen zou eindigen:

‘Het verdrag van Maastricht dat aan het europroject voorafgaat, ging uit van een budgettaire discipline die datgene moest voorkomen wat nu juist met Griekenland gebeurt.’ Omdat met dit uitgangspunt gesjoemeld is, heeft de Euro, en daarmee de Eurozone, nauwelijks kans te overleven, aldus Dr. Henry.

Dr. Henry is tegenwoordig voorzitter van het Institute of Public Policy van de Australian National University in Canberra.

(Voor het complete interview zie 7.30 report, samenvattingen, o.a. The Australian, Sydney Morning Herald en de  ABC)

Laatste keer Nederlandse uitzendingen Wereldomroep. Ode van een romanticus

(10-05-2012; foto: mijn verbinding met de buitenwereld)

De Tijden veranderen en wij met hen, zoals een bekend spreekwoord luidt. Daar is geen speld tussen te krijgen. Maar even onmiskenbaar zijn gevoelens van nostalgie en zelfs droefenis wanneer herinneren aan dierbare momenten weer naar boven borrelen.

Waarom ervaar ik nu die gevoelens zo sterk bij het verdwijnen van de Nederlandstalige uitzendingen van Radio Nederland Wereldomroep?

Dat zit zo.

Ik heb als antropoloog in de jaren zeventig en tachtig  langdurig veldwerk verricht bij Aboriginal families aan de noordkust van Australië, midden in de bush van Arnhem Land.

In dat internet/mobiele/sms - loze tijdperk was RNW mijn navelstreng, niet alleen met Nederland maar met de hele buitenwereld. Op zo’n 500 km ten oosten van de stad Darwin zat ik regelmatig ’s middags om half vijf gekluisterd aan een krakende korte golf radio. De kwaliteit van de uitzendingen liet vaak te wensen over: te ver weg van zowel de op Indonesië gerichte uitzendingen als de programma’s bedoeld voor het zuidelijke gedeelte van Australië. Die laatste bleken het minst problematisch.

Ik was goed voorbereid om lange tijd zo ver van huis en haard mijn werk te doen. Maar toch…die krakende uitzendingen gaven me een houvast; een gevoel dat de mij vertrouwde wereld niet helemaal verdwenen was.

Waar ik me behalve het nieuws vooral aan vast klampte was de sport, met name het voetbal. Ik had voor vertrek uit Nederland de schema’s van de competitie aangevraagd, waar RNW op maandag aandacht aan besteedde. Dan las de omroeper van dienst de uitslagen voor die ik vervolgens op dat schema noteerde om zo ook zelf de standen te kunnen bijhouden.

Zoals gezegd liet de verbinding nog al eens te wensen over en dan ging de uitslag ten onder aan gekraak en ruis. Voorbeeld: Roda (ik kom oorspronkelijk uit Kerkrade) tegen grrrkkrrrr:  1 - ??? kggrrrrmmmm. Weg uitslag.

‘Niet vloeken’ riep mijn vrouw dan, 'over twee weken komt de Dutch Australian Weekly (luchtpostabonnement uit Sydney) en dan zie je de uitslagen vanzelf.’ 

Op zich een terechte opmerking, maar die kon ik op zo’n moment maar moeilijk op waarde schatten.

In de regentijd, als het water met bakken naar beneden kwam, gingen de uitslagen wel eens verloren door het gekletter van de regen op het golfplaten dak van ons hutje. Ik herinner me de bekerfinale NAC-NEC (ik woonde na Kerkrade in Nijmegen) die ik nauwelijks kon volgen door het geratel van de regen op dat dak, het huilen van de stormachtige wind en het geluid van druppels in de emmers die de lekkages in onze hut opvingen.

Later in Canberra bleven we de RNW trouw. De ontvangst was stukken beter en de namiddaguitzendingen van RNW waren onverminderd vaste ankerpunten voor ons Nederlanders In Den (inmiddels niet meer zo) Vreemde.

Vandaar die nostalgie vanavond. Sterkte alle medewerkers, jullie waren onmisbaar!!!

Australisch budget: optimisme troef

(08-05-2012; foto Treasurer Wayne Swan)

Een economische groei van 3,5%, een surplus voor de komende vier jaar en de laagste werkeloosheid in de westerse wereld: zie daar enkele van de thema’s waarmee Treasurer Wayne Swan zojuist trots zijn budget presenteerde.

Daarnaast kon hij het zich permitteren als een hedendaagse Robin Hood rijkdom te herverdelen. Onder het motto ‘spreading the boom’ gebruikte hij een flink deel van een nieuwe belasting op de enorme winsten van de mijnbouwsector om de inkomenspositie te verstreken van lagere en midden inkomens en van gepensioneerden.

Hiermee hoopt premier Julia Gillard de massaal weggelopen Labor kiezers, waarvan velen behoren tot deze doelgroepen, weer terug te winnen. Of dit het tij van de steeds maar lagere peilingen en het dramatische verlies in tussentijdse verkiezingen kan keren, moet nog blijken.

(bronnen: alle Australische media)

Maar ook: verlaging Ontwikkelingshulp

Achtergrond. In schril contrast met dit vertoon van groei en overschot staat de verlaging van de ontwikkelingshulp met bijna 3 miljard A$. Deze was 0,5% van het BNP, maar wordt nu verlaagd tot 3,5% met de belofte het percentage in vier jaar tijd weer op het oude niveau terug te brengen. De maatregel treft vooral de kleine landen in de Pacific waar zo’n 70% van de ontwikkelingshulp naartoe gaat.

Regionale deskundigen vrezen dat door deze bezuiniging de invloed van China in dit voor Australië zo belangrijke gebied verder zal groeien. China verhoogt juist haar financiële hulp en versterkt haar diplomatieke aanwezigheid gestaag.

Naast humanitaire gronden zou het gezien het strategische en economische belang beter zijn, aldus professor Howes van de Australian National University, deze hulp juist aanzienlijk op te voeren. 

Rampzalige cijfers: tot wel 80% Aboriginal kinderen lijdt aan gehoorproblemen

(03-05-2012; foto ABC)

Onderzoek in de staat West Australië brengt opnieuw schokkende cijfers aan het licht over gehoorproblemen bij Aboriginal kinderen. Meer dan 50% van de kinderen die in Perth getest werden lijden aan middenoor ontstekingen, met slechthorendheid als gevolg. In de Pilbara regio ten noorden van Perth stijgt dat cijfer plaatselijk zelfs tot 80%.

Als oorzaken worden onder andere genoemd de slechte leefomstandigheden in overvolle huizen, passief roken, genetische aanleg en slechte voeding. Een van de onderzoekers noemt de resultaten een ramp en pleit voor een holistische aanpak van het probleem waarbij  ook de sociaaleconomische achterstand betrokken wordt.

(bron: ABC)

Achtergrond

Uit eerder onderzoek bleekt al dat Aboriginal kinderen het hoogste percentage oorinfecties ter wereld hebben met doofheid als gevolg. Deze middenoor infecties  (otitis media, oftewel OM) veroorzaken ernstige beschadigingen van het trommelvlies.

Vooral in de afgelegen gebieden nemen dit soort infecties epidemische vormen aan. Zo komen er ook schokkende cijfers uit de Northern Territory waar blijkt dat slechts 7% van de kinderen gezonde middenoren heeft.

In het algemeen hebben Aboriginal kinderen tien keer zoveel kans op OM gerelateerde doofheid dan hun niet-Aboriginal leeftijdgenootjes.

Enkele van de oorzaken: de kwaal wordt te laat onderkend en Aboriginal ouders weten vaak de weg naar medische hulp niet te vinden. Maar de voornaamste onderliggende redenen hebben te maken met de abominabele levensomstandigheden in een groeiend aantal Aboriginal gemeenschappen. Kinderen leven in overvolle huizen waar hygiëne en dieet ver onder de maat zijn en ze staan bloot aan de ernstige gevolgen van passief roken.

De gevolgen voor opleiding en arbeidsmarkt zijn desastreus. De schooluitval is extreem hoog en de kansen op fatsoenlijk werk vrijwel nihil.

Sommige onderzoekers leggen ook een verband met het hoge percentage Aborigines in gevangenissen. ‘ Je hoort slecht, dus kom je haakt voortijdig af op school; je hangt met je maatjes op straat rond en de verveling slaat toe; je gaat van kleine naar grotere vergrijpen en uiteindelijk beland je in de gevangenis’, aldus een voormalig directeur van Aboriginal Health.

Hoewel dat laatste niet onomstotelijk vaststaat is het wel opmerkelijk dat zo’n 45% van Aborigines in de gevangenis als vanaf hun kindertijd ernstige problemen met het gehoor heeft. Het lijkt er daarom sterk op dat een groot deel van de kinderen die aan deze kwalen lijden, later als adolescenten of volwassenen in de gevangenis belanden.

Aboriginal gezondheidsorganisaties  willen het probleem bij de wortel aanpakken: opsporen en behandelen van oorinfecties zodat de kinderen op school blijven en beter toegerust zijn voor de arbeidsmarkt. Dan is er ook hoop om het  veel te hoge percentage Aborigines in gevangenissen (25 keer hoger dan niet-Aborigines) tot normalere proporties terug te brengen.

Lot premier Julia Gillard aan zijden draadje, komt Kevin Rudd weer in beeld?

Australisch premier Julia Gillard heeft vandaag afstand genomen van zowel de door haar gekozen Kamervoorzitter Peter Slipper als een parlementslid van haar eigen partij, Craig Thomson. Beiden liggen al lang onder vuur vanwege beschuldigingen over malversaties met creditcards (Thomson) en seksuele intimidatie van medewerkers en frauduleus gedrag met declaraties (Slipper).

Daardoor heeft Gillard’s Labor nog maar 70 van de 150 zetels in het parlement. Ze kan echter niet meer als vanzelfsprekend rekenen op de steun van de vier  Onafhankelijken. Iets zekerder lijkt de steun van het Groene lid van het parlement. Maar het aftreden van de populaire Groene voorman, Bob Brown, die Gillard door dik en dun bleef steunen, maakt de situatie er niet beter op voor haar.

Inmiddels steken speculaties over de terugkeer van Kevin Rudd (door Gillard in een paleisrevolutie aan de kant gezet) weer de kop op. Een recente poging van Rudd om stokje van Gillard weer over te nemen mislukte. Maar toen al kon je overal horen dat Rudd het weer zou proberen als Gillard er niet in slaagde enige vooruitgang in de polls te boeken.

Dat laatste is nu meer dan ooit het geval. Labor komt niet uit het dal en Gillard als ‘preferred prime minister’ al helemaal niet. En dat terwijl er een optimistisch budget aan zit te komen waar Labor de credits voor kan claimen (zie bericht hieronder).

(29-04-2012; bronnen: alle Australische media) 

Zo kan het ook: Economie Australië groeit 3,25%

(26-04-2012) 

Waar Nederland dit jaar rekening moet houden met een economische krimp van 1,1%, laat Australië zien hoe het ook kan. Over twee weken presenteert ‘Treasurer’ Wayne Swan zijn Australisch equivalent van onze derde dinsdag in september. Hij zal dan een groei van 3,25% kunnen aankondigen en een budget overschot in plaats van een tekort.

Tevens zal hij claimen dat Australië de best presterende economie van de westerse wereld is. De Australische economie is inmiddeels 7,4% sterker dan voor de globale financiële crisis (bron: o.a. The Australian)

Wat  deze economische blijde boodschap echter dreigt te overschaduwen is het zich snel ontwikkelende schandaal rond de Kamervoorzitter Peter Slipper, Gillard’s eigen keuze (zie bericht hieronder)

Achtergrond

Een van de pijlers onder de Australische economie is de export van grondstoffen. Vooral naar China en naar andere opkomende Aziatische economieën. Alle denkbare grondstoffen zitten de  Australische bodem, al worden er ook kritische kanttekeningen geplaatst bij export van grote hoeveelheden kolen (CO2) en uranium.

Ook de landbouw sector brengt veel geld op met haar exporten van vee en graan naar Azië en het Midden Oosten. Een andere bron van inkomst, het toerisme, laat een gemengd beeld zien. Vanwege de sterke dollar en de sterk gestegen prijzen in de afgelopen jaren is het land  minder aantrekkelijk voor Europese bezoekers. Maar dat lijkt inmiddels ruimschoots gecompenseerd te worden door Japanse en vooral Chinese toeristen.

Aborigines eisen plek bij nationale dodenherdenking

(foto: Aboriginal veteraan toont zijn onderscheidingen)

Elk jaar op 25 april herdenken Australië en Nieuw Zeeland hun gesneuvelde soldaten. Die dag staat bekend als ANZAC Day*** een afkorting voor het Australian and New Zealand Army Corps dat in de Eerste Wereldoorlog een bittere nederlaag leed op Turkse stranden.

Inmiddels heeft de dag in Australië een bredere betekenis gekregen en worden bij deze herdenking ook de vele Australische gesneuvelden herdacht uit andere oorlogen: de Tweede Wereldoorlog, de controversiële Vietnam oorlog en ook de Australische betrokkenheid bij Irak en Afghanistan.

Aborigines

Een vergeten groep die zich nu nadrukkelijk meldt zijn Aborigines die in beide wereldoorlogen goed genoeg bevonden werden om het vaderland te verdedigen. Exacte aantallen zijn niet bekend, maar een legitieme schatting is dat er ongeveer 500 dienden in WOI en zo’n 6000 in WOII.

In gevechtssituatie waren het gelijkwaardige ‘mates’ van de andere Australiërs, maar terug thuis werden ze weer met de nek aangekeken, gediscrimineerd en moesten ze, om het maar bot te formuleren, terug in het hok. Ze kregen geen erkenning en kwamen niet, zoals hun blanke 'mates', in aanmerking voor welke compensatie dan ook.

Nu lijkt een kentering op komst. Bij verschillende herdenkingen in Australië en Nieuw Guinea worden Aboriginal ceremonies opgevoerd om de ‘spirits’ van de gesneuvelden Aborigines weer in contact te brengen met de eigen inheemse families en hen zo de rust te geven die ze verdienen. Bringing their Spirits Home, zo luidt de schreeuw om erkenning.

***ANZAC Day

De letters ANZAC staan voor Australian and New Zealand Army Corps. Australische en Nieuw Zeelandse  militaire eenheden sloten zich aan bij de Britten toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Ze werden ingezet om het Turkse schiereiland Gallipoli te veroveren op het Ottomaanse Rijk, dat bondgenoot was van de Duitsers. Als die opzet slaagde zou de Zwarte Zee open liggen voor de geallieerde troepen.

Maar het liep anders. De Turken boden felle weerstand en acht maanden en vele doden (aan beide kanten) later, trokken de geallieerden zich terug. Meer dan acht duizend Australiërs en bijna drieduizend Nieuw Zeelanders lieten het leven in deze onmenselijke en mislukte campagne. 

Dat Gallipoli tot heden toe op indrukwekkende wijze herdacht wordt heeft te maken met de diepe sporen die deze gebeurtenis achter gelaten heeft in het collectieve geheugen van Australië en Nieuw Zeeland.

Beide landen waren nog niet lang daarvoor zelfstandig geworden. Hun volwaardige deelname als jonge naties aan de geallieerde strijd tegen Duitsland en haar bondgenoten vormde de eerste bouwsteen van een nog te ontwikkelen nationale identiteit.

ANZAC Day is daarom gevoelsmatig te vergelijken met onze 4 en 5 mei herdenkingen - gebeurtenissen die belangrijke bouwstenen vormen bij de creatie en instandhouding van een eigen nationale identiteit.

Ambassades van Australië en Nieuw Zeeland over de hele wereld herdenken op 25 april - de dag dat de Gallipoli campagne begon - ANZAC Day. In Nederland gebeurt dat voor genodigden op de Westduin begraafplaats in Den Haag  om acht uur ’s ochtends.

Droge cijfers

WOI, gesneuvelde Australiërs, 63.000, gewonden 152.000.

Met een toenmalige bevolking van 6 miljoen komt dit aantal erop neer dat 1 op de 10 mannen in de leeftijd van 18 tot 45 hun leven verloren hebben.

WOII, gesneuvelden 397.000, gewonden 60.000

Vietnam: gesneuvelden 496, gewonden 2,398

Slippers van Slipper: tijdbom voor premier Gillard

(22-04-2012; foto ABC: Speaker of the House, Peter Slipper)

Premier Julia Gillard en haar kabinet stonden in de startblokken om de slechte peilingen te attaqueren met de presentatie van het jaarlijkse meibudget. Dat bevat prima economische vooruitzichten: economische groei van zo’n 3% en een hanteerbare werkeloosheid. Totdat afgelopen zaterdag een politieke tijdbom ontplofte.

Enkele media meldden dat de Speaker of The House (Kamervoorzitter) Peter Slipper beschuldigd wordt van seksuele intimidatie van een mannelijke medewerking, en van fraude.

Vandaag besloot Peter Slipper, die alle aantijgingen ontkent, terug te treden in afwachting van nader onderzoek. Maar zijn positie lijkt zwak. Zijn homoseksuele medewerker beschikt kennelijk over een aantal suggestieve seksueel getinte sms’jes van Slipper die niets te raden over laten en steevast eindigen met x of xxx.

Waarom slaat dat direct terug op premier Gillard?

Om twee redenen. De eerste is dat Slipper’s vervanger een parlementslid is uit Gillard’s eigen partij. Daarmee verliest ze een belangrijke stem in het parlement, waar ze toch al afhankelijk is van Onafhankelijken.

De tweede reden betreft imago schade. Gillard is verantwoordelijk voor de benoeming van parlementslid Peter Slipper als Kamervoorzitter. Hij was lid van de Liberale oppositie, maar liet zijn partij in de steek toen hij  Speaker of the House kon worden. De zittende Speaker, een Labor parlementslid, keerde noodgedwongen terug in het parlement. Daarmee sloeg Gillard twee vliegen in een klap: de oppositie had een stem minder en de regering kreeg er een bij.

Vooral de oppositie schreeuwde moord en brand, maar ook in de media werd deze deal als louche betiteld. Woordspelingen zoals ‘slippery Peter’ etc., waren niet van de lucht (en ook ik kan de verleiding niet weerstaan om daar in de kop van mijn artikel flauw in mee te gaan).

Slipper, getrouwd en twee kinderen, bekleedt daarnaast een prominente positie in de Anglicaanse kerk, waar hij, zo meldt The Australian, in 2008 zelfs tot priester gewijd werd. Ook uit die hoek kreeg hij het dringende verzoek in afwachting van nader onderzoek af te treden.

Dat geruchten over Peter Slipper’s gedrag al bekend leken te zijn voordat hij Speaker werd krijgt Gillard met haar wisseltruc nu al van alle kanten te horen. Twee van de vier Onafhankelijken hebben inmiddels openlijk de steun voor deze controversiële benoeming ingetrokken. De regering van Gillard zal waarschijnlijk niet vallen vanwege deze kwestie, maar de meerderheid in het parlement is weer flinterdun en het toch al wankele imago van de premier heeft een nieuwe fikse deuk opgelopen.

Het had zo'n mooi begin van de tweede helft van het parlementaire jaar kunnen zijn. Maar in plaats van de nadruk op de positieve economische vooruitzichten onder een Labor regering, richt alle aandacht zich nu op Peter Slipper, het beoordelingsvermogen van Gillard, en de nogal louche reden waarom Slipper plotseling de zittende Speaker moest vervangen (zie o.a. The Australian, The Canberra Times, ABC en het populaire opinieprogramma Insiders) 

Hoe word ik 100? Drie duizend Australiërs weten het al

(foto: Sydney Morning Herald)

Australië telt 3000 inwoners boven de 100, en dat aantal groeit naar verwachting tot 50.000 zo rond het jaar 2050. De University of New South Wales in Sydney neemt deel aan een wereldwijd onderzoek om het geheim achter deze gedenkwaardige leeftijd te ontdekken. Daartoe worden de genomes van 1000 honderdjarigen in kaart gebracht.

Dr Charlene Levitan van de Sydney Centenarian Study  leidt het Australische deel, waarvoor een vijftiental ‘centenarians’ geselecteerd zijn. Hun DNA gaat onder de microscoop om uiteindelijk beter inzicht te krijgen in de vraag: hoe word ik honderd (en meer).

Levitan gaat er nu van uit dat erfelijkheid voor een derde verantwoordelijk is en dat andere factoren te maken hebben met voeding, levensstijl en, wat de ‘centenarians’ zelf zeggen, een positieve kijk op het leven: Always look at the bright side of life, zoals een van de Monty Pythons zong, hangend aan het kruis in de film Life of Bryan.

Het ABC programma 7.30 Report besteedt aandacht aan een van de honderdjarigen, Dorethy Delow, die op de gezegende leeftijd van 101 jaar nog tafeltennis competitie speelt en pas vorig jaar met tegenzin het rijbewijs heeft ingeleverd.

Andere bronnen: Sydney Morning Herald en website University of New South Wales.

Australische troepen volgend jaar al uit Uruzgan

(16-04-2012)

Premier Julia Gillard zal naar verwachting morgen aankondigen dat verreweg de meeste Australische soldaten al in de loop van volgend jaar uit Uruzgan zullen vetrekken – een jaar eerder dan de geplande terugtocht in 2014. Dat betekent dat de belangrijkste militaire operaties voorbij zullen zijn voor de federale verkiezingen van 2013.

‘The peoples of the world’s democracies are weary of this war’ citeert de Sydney Morning Herald haar.

Er zal wel een klein contingent Special Forces achter blijven om Afghanen op te leiden. Ook committeert Australië zich om permanent economische steun aan Afghanistan te blijven geven.

Australië heeft  1550 Australische soldaten in Afghanistan. Tot nu toe sneuvelden 31 soldaten en zijn er 219 gewond.

Opmerkelijk is dat een voormalig Australische minister van defensie gisteren nog verwachtte dat, in het licht van de recente Taliban aanvallen, er ook na 2014 een aanzienlijk aantal Australische soldaten in Afghanistan nodig zullen zijn.

(bronnen: Sydney Morning Herald, The Australian en ABC)

Australiër van Nederlandse afkomst ontwikkelt vuurbestendig huis

Een Australische ontwerper van Nederlandse afkomst, Joost Bakker,  is er in geslaagd een duurzaam greenhouse te bouwen dat een vlammenzee kan weerstaan. Geen overbodige luxe in het door bosbranden geteisterde Australië.

Een experiment uitgevoerd door CSIRO** laat zien dat de vlammen geen vat krijgen op de licht stalen constructie die bekleed is met vuur bestendig magnesium oxide. Maar wat het experiment vooral bijzonder maakt is dat het huis van binnen helemaal geïsoleerd is met balen stro. Joost Bakker werkt namelijk bij voorkeur met afvalmateriaal dat hij hergebruikt voor allerlei doeleinden.

Zo heeft hij inmiddels Greenhouses ontworpen in het hart van de grootste Australische steden: in Melbourne’s Federation Square, op Circular Quay in Sydney en op St.Georges Terrace in Perth. Daarin zijn uitsluitend recycled materialen gebruikt, zoals hout van kratten en ander afvalmateriaal. Ook voor deze huizen zijn balen stro gebruikt als isolatiemateriaal.

‘Stro’, zegt hij in een interview, ‘is het grootste afvalproduct ter wereld. Maar we kunnen het hergebruiken voor papier, karton en zelfs toiletpapier. Zes miljoen hectare bos wordt jaarlijks gekapt, allen al voor toiletpapier. Stro is bovendien perfect isolatiemateriaal.’

De 38 jarige Joost Bakker die sinds 1982 in Australië woont, maakt inmiddels naam als creatief uitvinder en ontwerper die van overal ter wereld uitnodigingen ontvangt: Londen, Kopenhagen, New York, Sjanghai om er een paar te noemen.

Het interview met hem, en het experiment met zijn vuurbestendige huis, is te zien op het 7.30 report van de ABC. Voor een uitgebreid artikel over zijn persoon en werk tot nu toe verwijs ik naar ‘Who is Joost.'

**The Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation

Prehistorische Aboriginal Rock Art in kaart gebracht

(foto, Ad Borsboom: Rock Art centraal Arnhem Land)

De University of Western Australia heeft met de mijnbouwmaatschappij Rio Tinto een overeenkomst bereikt om de talloze rotstekeningen in het noorden van de deelstaat Western Australia in kaart te brengen. Een gebied zo’’n 1500 km ten noorden van Perth kent een rijkdom aan oeroude Rock Art die vele duizenden jaren oud is.

Naast religieuze betekenis verschaffen de afbeeldingen ook inzicht in de steeds veranderende  flora en fauna tot wel 40.000 jaar geleden. Zo zijn er afbeeldingen van de Tasmaanse Tijger die zo’n 3.500 jaar geleden uitgestorven is. Ook geven deze afbeeldingen door de eeuwen heen een goed beeld van klimaatveranderingen op het continent.

De overeenkomst voorziet in een bedrag van ruim een miljoen dollar voor de duur van zes jaar en de vestiging van een leerstoel. Het project zal worden uitgevoerd in nauwe samenspraak met Aboriginal Traditional Owners van de betreffende gebieden.

Achtergrond

Bij de foto: die heb ik in de jaren zeventig genomen in centraal Arnhem Land. Op mijn constatering dat het wit van de tekening vrij nieuw uitzag, antwoordde mijn Aboriginal gidsen het volgende (in mijn interpretatie):

de contouren van deze mythologische wezens (twee vrouwen die de vruchtbaarheid van de schepping symboliseren) zijn als het ware de vingerafdrukken die zij zelf in de Dreamtime hier hebben achtergelaten. Het is onze plicht de scheppende kracht van deze wezens levendig te houden door die contouren steeds opnieuw in te vullen. Elke generatie is daartoe verplicht. Zo blijft de creatieve kracht van hen ook voor ons behouden, voor onze natuur en voor ons mensen.

Hoe bepaal je de ouderdom van Rock Art?

Tot voor kort was de radiocarbon dating techniek de meest gangbare methode, maar die beperkt zich tot een ouderdom van maximaal 40.000 jaar. Een nieuwe methode, de zogenaamde luminescent dating techniek, kan verder in de tijd terug kijken. Deze techniek meet energieniveaus van bepaalde mineralen in de grond en kan nauwkeuriger prehistorische ouderdom vast stellen. Daaruit blijkt dat er in Arnhem Land, noord Australië, al minstens 60-70 duizend jaar geleden Aborigines leefden die ook rotstekeningen maakten.

Archeologen hebben me later uitgelegd dat het wit in de rotstekeningen weliswaar recent is, maar dat het pigment van de rode oker in de tekeningen in de rots ‘oxideert’ en van veel oudere datum is. In combinatie met ‘deposits’ die de voorouders van de huidige Aborigines in de lagen aarde hebben achtergelaten, kan de ouderdom redelijk nauwkeurig vastgesteld worden.

Hoezo Canberra Saai?

(mijn column in magazine Going Down Under, lentenummer 2012; foto Ad Borsboom: Canberra, bushcapital of Australia)

You  must be joking!

We gingen lekker uit eten in Surry Hills, een trendy wijk in Sydney. De chef die ons bediende was een innemende en vriendelijk gastheer. Hij complimenteerde ons...lees verder

Tonga begraaft overleden koning

Update 27-03-2012. Foto Tonga On Line

Traditionele begrafenis koning; video ABC

(19-03-2012; foto AP, zie ook foto gallery, The Australian)

Tonga rouwt om Koning George Tupou V die afgelopen zondag op 63 jarige leeftijd overleed. Hij wordt in gezien als de monarch die democratie introduceerde in deze sterk hiërarchische Polynesische samenleving. 

Achtergronden link Actueel: Nieuw Zeeland en de Pacific Islands

Labor politiek afgeslacht in Queensland

Foto: verslagen premier Anna Bligh, video Courier Mail)

Update 26-03-2012 (bron: The Australian):

Nog meer slecht nieuws voor Labor: in de peiling is de partij op nationaal niveau ook flink onderuit gegaan. Met slechts 28% van de kiezers achter zich bevindt de partij zich landelijk bijna op het abominabele niveau van Labor in Queensland.

Kopstukken binnen de partij dringen er bij premier Gillard op aan haar politieke stijl te wijzigen en weer een band met de basis op te bouwen. Het 'merk' Labor zeggen ze spreekt niet meer aan en daar moet binnen zes maanden verandering in komen. Anders zou de positie van Julia Gillard opnieuw ter discussie kunnen komen.

Verslag van gisteren, 25-03-2012

De Australische Labor partij heeft bij de verkiezingen in de staat Queensland een nooit vertoonde nederlaag geleden. Met bijna alle stemmen geteld staat Labor op een verlies van maar liefst 43 zetels en houdt er een schamele zes over. Nooit eerder in de Australische geschiedenis heeft een partij zo'n afstraffing moeten ondergaan. 

De Liberal National Party verovert 76 zetels van de 89 en heeft daarmee een ongekende meerderheid in het parlement.

Queensland premier Anna Bligh, zo prominent aanwezig bij de dramatische overstromingen van het afgelopen jaar, is inmiddels afgetreden. Labor heeft 20 van de afgelopen 22 jaar het heft in handen gehad in de Sunshine State.

De ex-burgemeester van Brisbane, Campbell Newman, wordt de nieuwe premier van deze voor Labor zo belangrijke staat (waar onder andere voormalige Federale Premier en Minister van Buitenlandse Zaken, Kevin Rudd, vandaan komt).

Hoewel lokale thema’s de boventoon voerden zijn commentatoren zijn het er over eens dat een dergelijke politiek tsunami die over Labor raast wel consequenties moet hebben voor de Federale Laborregering in Canberra. Premier Julia Gillard, die in het federale parlement enkele successen begint te boeken, slaagt er maar niet in de kiezers aan zich te binden.

Queensland is nu de vierde staat in vier jaar die Labor afgeserveerd heeft. In deze vier staten woont 87% van de Australische bevolking. In diezelfde periode verloor Labor haar meerderheid in het federale parlement (Canberra) en is daar afhankelijk van de Groenen en een viertal Onafhankelijken.

Vandaag 'National Close the Gap Day' in Australië. Nou en…?

(22-03-2012)

De wereld zal er niet wakker van liggen, maar voor betrokkenen gaat het soms letterlijk om kwesties van leven en dood. Dat zit zo.

Enkele jaren geleden besloten overheid en Aboriginal organisaties gericht campagne te gaan voeren om de kloof in gezondheid, levensverwachting en opleiding tussen Aborigines en mainstream Australië te dichten. Die kloof was onaanvaardbaar met, om maar een voorbeeld te noemen, een levensverwachting van Aborigines die zo’n zeventien jaar minder was dan van de rest van de bevolking.

Om de druk op de ketel te houden werd de National Close the Gap Day uitgeroepen en die vond vandaag voor de zesde keer plaats. Het thema van dit jaar: doel kan alleen bereikt worden in gelijkwaardig partnership met Aborigines .

Op zo’n duizend scholen en instituten namen Aboriginal organisaties samen met anderen tal van initiatieven die als een gemeenschappelijk doel hadden: permanent de belabberde situatie van de inheemse bevolking op de nationale agenda houden (voor details zie website Oxfam Australia).

Maar wat is er tot nu toe bereikt?

Een uitvoerig rapport maakt eind 2011 een tussenbalans op en legt de lat langs een paar uitgangspunten (zie ABC voor rapport).

*Doel: levensverwachting gelijktrekken binnen een generatie (2031). Tussenbalans: significante verbetering tussen 1991 en 2009, maar dat geldt ook voor de rest van de bevolking. Tussen 2007 en 2009 statistisch geen relevante verandering.

*Doel: halveren kloof in kindersterfte voor 2018. Tussenbalans: significante verbetering van 132 sterfgevallen naar 115 per 100.000 tussen 2007 en  2010. Ligt op koers.

*Doel: halveren kloof in lezen, schrijven rekenen voor kinderen onder de 12 voor 2018. Tussenbalans: er zijn geen vergelijkbare data op nationaal niveau beschikbaar.

*Doel: Halveren kloof Aboriginal studenten in jaar 12 voor 2020. Tussenbalans: data pas eind dit jaar beschikbaar

*Doel: halveren kloof werkgelegenheid voor 2018. Tussenbalans: geen data beschikbaar, waarschijnlijk ook eind dit jaar.

(inmiddels meldt de Sydney Morning Herald dat Aboriginal jongeren hogere prioriteit geven aan het verkrijgen van een baan dan hun niet-Aboriginal landgenoten).

Conclusie: weliswaar kleine stapjes vooruit, maar nog heel wat werk aan de winkel om de doelstellingen te realiseren. Aboriginal organisaties benadrukken gelijkheid en partnership, het centrale thema van vandaag, als de voorwaarden voor succes. Daarmee geven ze ook het signaal af dat niet alleen de anderen, maar ook zijzelf verantwoordelijkheid nemen voor het dichten van de kloof.

Aboriginal kunst op TEFAF Maastricht

(17-03-2012)

Voor het eerst is er op de prestigieuze TEFAF Maastricht een Aboriginal kunstwerk te zien.  Het is een werk van de inmiddels overleden Emily Kame Kngwarreye (1910-1996), een van de meest gewaardeerde schilders van de Utopia community in centraal Australië.

Achtergrond

Vooral dank zij haar werk heeft de top van de Aboriginal schilderkunst de etnografische musea verlaten en is binnengetreden in globale Art wereld. Zij ontwikkelde haar typisch eigen stijl van traditionele thema’s en patronen met behulp van moderne westerse technieken.

Haar schilderijen zijn buiten Australië onder andere tentoongesteld in de Hermitage in Rusland, The National Museum of Art in Osaka en the National Art Center in Tokyo.

De top van haar werk kost meer dan een $100.000 met een uitschieter naar ruim een miljoen voor haar werk Earth’s Creation.

Haar schilderij op de TEFAF heet Grass Seeds Red en is te zien op Stand 437

(foto: omslag boek/catalogus Emily - the Genius, 2008, naar aanleiding van tentoonstellingen in Japan)

Aborigines afgescheept met fooi

(11-03-2012)

De regering van de steenrijke deelstaat West Australia biedt Aborigines een compensatie aan van maximaal A$ 2000 voor gederfde inkomsten in het verleden.

Aboriginal leiders zijn furieus: “Dit aanbod is een belediging voor alle betrokkenen; kruimels van de tafel van de meest gefortuneerde staat van de Australische Federatie; weinig beter dan rantsoenen meel en thee waarmee waardevolle arbeid vroeger ook wel werd afgekocht.“

Achtegrond

Tot 1972 werd het leven van Aborigines volledig gecontroleerd op basis van speciale wetgeving, de zogenaamde Aboriginal Acts. Die wetgeving gaf overheid, missie en zending vrijwel onbeperkte macht over de inheemse bevolking die de facto onder curatele stond.

Een van de maatregelen die met de Aboriginal Acts in de hand werden afgedwongen was dat tot 75% van de lonen van Aboriginal arbeiders ingehouden kon worden, om vervolgens in een vaag netwerk van trust accounts te verdwijnen. Die praktijk is inmiddels bekend als Stolen Wages

Documentatie van de trust accounts is in vele gevallen spoorloos, evenals de verantwoording van de centen. Aborigines werkten in die periode vooral als stockmen (cowboys) in de vee industrie of als knechten en huishoudelijke hulp op boerderijen in het uitgestrekte binnenland.

Een parlementaire onderzoekscommissie gaf in 2006 als belangrijkste aanbeveling dat betrokkenen compensatie voor gederfde inkomsten zouden ontvangen. De zeer welvarende deelstaat West Australia (mijnbouw) is nu na Queensland en New South Wales de derde die zegt de aanbevelingen van de commissie te gaan volgen. Maar de Aboriginal Legal Service noemt het aanbod harteloos en een klap in gezicht van berokkenen. De eis is dat compensatie gegeven moet worden op basis van de huidige monetaire situatie.

Dubbel paspoort: Nederland passeert Australië rechts

Nu de Nederalndse regering op het punt staat het dubbele paspoort te verbieden lijken Australië en Nederland op dit punt wel spiegelbeelden van elkaar. Australië verlangde enkele decennia geleden nog dat iedereen die Australiër wilde worden, zijn oude nationaliteit moest afzweren. Inmiddels is dat beleid vanaf 1999 drastisch gewijzigd en is dual citizenship de normaalste zaak van de wereld.

De doorslaggevende argumentne daarvoor zijn: economische globalisering, snelle ontwikkeling van communicatiemiddelen en strek toegenomen persoonlijke mobiliteit. De conclusie luidt dat in een moderne, internationaal georiënteerde wereld, een dubbel paspoort steeds vaker  geaccepteerd wordt.

Op dit ogenblik heeft een kwart van de Australische bevolking (ruim vijf miljoen inwoners) een dubbele nationaliteit en, zo concludeert de overheid, zijn er nauwelijks aanwijzingen van ‘…negatieve effecten op terreinen als sociale cohesie en nationale veiligheid.’ Ook vindt er geen erosie  van het abstracte begrip nationale identiteit plaats. Vrijwel alle betrokkenen geven aan dat ze trots ze zijn op hun Australische ‘citizenship’. 

Dat mensen met een dubbele nationaliteit geen politieke functies in de Australische nationale arena mogen vervullen lijkt helder, maar is het niet. De tekst in sectie 44  van de betreffende wet wordt zelfs  ‘archaïsch’ genoemd omdat het bijna vijf miljoen Australiërs het recht zou ontzeggen om parlementslid te worden of lid van de Federale Regering. Premier Gillard en oppositieleider Tony Abbott bijvoorbeeld zijn in Engeland geboren en op het moment van schrijven weet ik nog niet of dat automatisch inhoudt dat ze ook de Britse nationaliteit hebben.

Nederland gaat, gezien het voornemen van de regering (‘we gaan het dubbele paspoort aanpakken’) precies de andere kant op. Nooit gedacht dat ons land Australië rechts zou passeren.

Onderwater Google Street View van het Great Barrier Reef op komst

(01-03-2012). Foto: Marine photographer Richard Vevers has spent 12 months refining the camera technology. [Caitlin Seaview Survey]

De universiteit van Queensland creëert samen met Google en de non-profit organisatie Underwater Earth een onderwaterversie van Google-street view. Tot op een diepte van 100 meter zullen dan 360 graden uitzichten van het wereldberoemde Great Barrier Reef te zien zijn.

Over een afstand van 2300 km worden een drietal typische ecologische mileus in beeld gebracht: een ondiep gedeelte, een veel lager gelegen stuk en een deel van het rif waar een overvloed aan megafauna te vinden is.

De initiatiefnemers willen zo een breed publiek kennis laten maken met dit unieke wereldwonder en vragen aandacht voor de kwetsbaarheid daarvan in het licht van te verwachten klimaatsveranderingen. Deze vormen een serieuze bedreiging voor het koraal en haar bewoners.

Provisorische beelden van een pilot project zijn al te zien op de website van het Catlin Seaview Survey.

(bronnen: Global Change Institute at the University of Queensland en Radio Australia, ABC Pacific )

Julia Gillard blijft premier. Hoe nu verder?

Update 27-02-2012

Julia Gillard blijft premier van Australie en Kevin Rudd, de uitdager, zegt zich loyaal tegenover haar op te stellen. Wat is de fall-out van deze politieke soap?

1. Gillard moet nu een zwaar verdeelde Labor weer zien te verenigen. Haar overwinning binnen Labor is overtuigend (71-31), niettemin stemde eenderde van de Labor parlementsleden en een kwart van haar eigen ministers voor Rudd.

2. Labor heeft met haar  furieuze, nooit eerder vertoonde onderlinge aanvallen het script geschreven voor de oppositie. Deze krijgt op een zilveren schaal een grote voorraad munitie aangeboden voor de komende maanden. Vandaag was daar in het Australische parlement al een fraai staaltje van te zien. De oppositie hoefde alleen maar een bloemlezing te geven van de scheldpartijen tussen de twee Labor kampen in de afgelopen week.

3. Speculatief: Rudd heeft beloofd loyaal te zijn, echter als Julia Gillard's het slecht blijft doen in de peilingen kan er toch een moment komen dat hij het opnieuw probeert. Gillard ligt namelijk niet alleen achter bij oppositieleider Tony Abbott, maar ook (ver) achter op Rudd als 'preferred prime minister' (58 tegen 32%). Rudd zat vandaag braaf achterin het parlement als back bencher. De vraag is echter of hij bereid is de geest die hij uit de fles heeft gehaald er zelf weer in te stoppen.

4. Om te overleven op termijn moet Julia Gillard erin slagen haar imago en vooral het vertrouwen bij het brede publiek op te poetsen om zo haar eigen Labor partij te overtuiging dat ze de volgende verkiezingen (2013) kan winnen.

Klap voor premier Gillard:‘Malaysian Solution’ haalt parlement niet

(13-10-2011)

Na haar succes van gisteren toen de omstreden belasting op CO2 met een nipte meerderheid van 2 stemmen door het parlement werd aangenomen, moet ze vandaag accepteren dat haar voorgenomen asiel politiek voorlopig in duigen ligt.

Het parlement zou vandaag stemmen over de zogenaamde Malaysian Solution (zie berichten hieronder) waarbij bootvluchtelingen naar Maleisië gestuurd worden in afwachting van hun aanvraag. 

Toen bleek dat zij en haar Labor partij precies 1 stem tekort kwamen, ging het voorstel van tafel. In een persconferentie kondigde Gillard zojuist aan dat de Malaysian Solution op de agenda blijft, maar dat er nu niets anders op zit dan alle bootvluchteling in Australië zelf op te vangen (on shore).

Gillard en oppositieleider Abbott verwijten nu elkaar in bittere bewoording Australië weer aantrekkelijk te maken voor mensensmokkelaars die asielzoekers op gammele bootjes richting Australië blijven sturen.

Achtergrond. Nu oppositieleider Tony Abbott heeft laten weten niets te voelen voor een akkoord met premier Gillard lijkt het uit te draaien op een oplossing die beide grote partijen niet willen: Gillard en oppositieleider Abbott zijn beiden voor offshore processing, maar de premier is tegen Nauru en Abbott  tegen Maleisië.

Bovendien is coalitiepartner De Groenen, die de balance of power bezit, helemaal tegen de offshore oplossing en wil asielzoekers alleen binnen Australië opvangen en hun aanvragen daar verwerken.  Net als overigens de linkervleugel van Gillard’s eigen Labor partijdat asielzoekers in Australië zelf opgevangen moeten worden.

De Groenen en mensenrechten advocaten zien daardoor hun standpunten steeds dichter bij komen. Geen overeenstemming over off shore processingbetekent namelijk dat er nog maar een mogelijkheid over is: asielzoekers opvangen in Australiëf (on shore) en daar de procedure afwerken.

Malaysian Solution

In grote lijnen houdt de overeenkomst in dat Australië 800 (illegale) asielzoekers naar Maleisië zal sturen en in ruil daarvoor 4000 officieel erkende vluchtelingen over een periode van vier jaar in Australië zal huisvesten. Australië betaalt de kosten van zo’n 300 miljoen A$, maar Maleisie behoudt het vetorecht om vluchtelingen te weigeren. 

(foto WAToday)

Vier jaar na ‘sorry’: hoe nu verder?

(13-02-2012; foto: AFP/Getty Images)

Op 17 februari is het precies vier jaar geleden dat de toenmalige premier Kevin Rudd namen de regering en het Australische volk verontschuldigingen aanbood aan de zogenaamde Stolen Generation. Dat betrof Aboriginal kinderen die als onderdeel van een op racisme gestoelde assimilatiepolitiek bij hun Aboriginal familie werden weggehaald. Ze kwamen soms duizenden kilometers verderop terecht in hardvochtige instellingen van overheid en missie.

Velen zagen hun Aboriginal families nooit meer en sleten hun leven als tweederangs burgers in de westerse samenleving. Deze politiek eindigde pas in de loop van de jaren zestig van de vorige eeuw.

Over de hoofden van de Stolen Generation heen was deze nationale ‘apology’ ook bedoeld als algemene verontschuldiging voor het onrecht dat Aborigines in de afgelopen tweehonderd jaar  aan den lijve ondervonden hebben.

Kevin Rudd, nu minister van Buitenlandse zaken, riep Australië op om het proces van ‘healing’ met kracht voor te zetten. Hij formuleerde destijds als doel om de grote achterstand van Aborigines in de komende generatie weg te werken.

Helaas is volgens veel Aborigines in de afgelopen vier jaar daar nog weinig van terecht gekomen. Leden van het National Congres of Australia’ First People zeiden dat er ondanks de goede voornemens nog teveel niet gerealiseerd is. Tal van aanbevelingen voor compensatie en ondersteuning bij  het wegwerken van de achterstand (o.a. een levensverwachting die 17 jaar lager is dan de gemiddelde Australiër) liggen nog steeds in de la.

Kevin Rudd' sorry in het Australische Parlement

Alarmerende toename zelfmoorden onder Aboriginal meisjes

(10-02-2012; foto Ad Borsboom)

Het aantal zelfmoorden onder jonge Aboriginal vrouwen in de Northern Territory is de afgelopen vijf jaar dramatisch gestegen. De Children’s Commissioner, Howard Bath, meldt in de Sydney Morning Herald dat meisjes onder de 17 jaar inmiddels 40% van alle zelfmoorden uitmaken. Hij noemt dit het hoogste cijfer in de westerse wereld.

Hoewel Dr. Barth dit verschijnsel niet rechtstreeks verbindt met het begin van de interventie vijf jaar geleden in de Northern Territory (zie mijn achtergrond verhaal hierna) is het wel significant dat dit verschijnsel voor de interventie nauwelijks voorkwam. Recentelijk verhingen zich nog drie jonge meisjes nadat ze hun wanhoopsdaad eerst op Facebook hadden aangekondigd.

De zoveelste parlementair brede onderzoekscommissie buigt zich over het verschijnsel. De strategie van werkers in de gezondheidszorg, politie en overheid tot nu toe was er zo min mogelijk ruchtbaarheid aan te geven om ’copy cat’ gedrag te vermijden. Maar nu is de aanbeveling alle gevallen zorgvuldig te documenteren om beter greep te krijgen op deze schokkende ontwikkeling.

Achtergrond Interventie

De Intervention was de oplossing van de voormalige regering van John Howard voor de grote sociale problemen in sommige Aboriginal gemeenschappen. Met name seksuele misbruik van kinderen, huiselijk geweld en alcohol- en drugsmisbruik in overvolle gammele huizen schreeuwden terecht om een stevige maar verantwoorde aanpak.

Maar de Intervention werd generiek toegepast op alle Aboriginal communities van de uitgestrekte Northern Territory, een gebied ter grootte van bijna een derde Europa (1.4 miljoen km2). De Racial Discrimination Act van de VN, ook ondertekend door Australië, werd tijdelijk buiten werking gesteld, het leger trok Aboriginal gebieden binnen en alle Aborigines kwamen zonder aanzien des persoon onder curatele te staan. De huidige Labor regering haalde er sommige van de scherpe kantjes af, maar nam dit beleid op hoofdlijnen over.

Aborigines uiten echter steeds fellere kritiek op deze politiek. Aboriginal communities die normaal functioneren, en individuele families die het ook in de probleemgebied goed doen, lijden eveneens onder dat strenge toezicht. Dat ondermijnt hun autoriteit en voorbeeldfunctie.

Bovendien vallen de verbeteringen die als compensatie voor het verlies van autoriteit beloofd zijn, ook zwaar tegen. Met name op het terrein van huisvesting gebeurt lang niet genoeg en verdwijnt veel van het beloofde budget in handen van management en bureaucratie. Wat Aborigines echter het meest dwarszit is het  generieke karakter van de maatregel: of het nu wel of niet goed ging, alle Aborigines zagen hun autonomie als sneeuw voor de zon verdwijnen.

Waarom alweer overstromingen in Queensland? Antwoord: La Nina, ‘het meisje’

(07-02-2012, foto ABC)

Delen van de staat Queensland, vooral de Outback, worden regelmatig getroffen door periodes van grote droogte. Of zoals nu, voor het tweede achtereenvolgende jaar, door het tegenovergestelde: rampzalige overstromingen.

Vanwaar die uitersten?

Die hebben te maken met de effecten van een tweetal natuurfenomenen die elkaar precies tegenwerken.

Het ene het El Nino (‘de jongen’ in het Spaans) en dat zorgt er op gezette tijden voor dat het warme oppervlakte water van de Pacific van Australië wegstroomt richting Zuid Amerika. Als dat gebeurt lijdt een groot deel van oostelijk Australië onder langdurige droogte periodes.

Maar als afwisseling verschijn het zusje van El Nino en zij heet La Nina (‘het meisje’). Zij veroorzaakt nu alweer voor precies het tegenovergestelde: het warme water van de Pacific stroom richting Australië en brengt veel vochtige lucht mee.

Het tropische gedeelte van Queensland, dat jaarlijks al een regenseizoen kent, gaat dan gebukt onder The Big Wet, een extreem natte regentijd. Meng het geheel met nog wat cycloon activiteiten en het recept voor overdadige regenval is geboren. Dergelijke fenomeen doen zich gemiddeld om de vijf jaar voor.

Daarmee is nog niet alle rampspoed verklaard. Want ook de geologische gesteldheid van een deel van Queensland draagt bij aan de problemen van nu. Dat geldt vooral voor het zogenaamde Channel Country, dat een flink deel van Outback Queensland omvat.

Dit gebied heet zo omdat het gekenmerkt wordt door een netwerk van talloze kreekjes, beekje en rivieren die onderling met elkaar verbonden zijn. Normaal liggen ze droog en zien er onschuldig uit of zijn soms helmaal niet te zien. Maar onder de omstandigheden van nu zwellen ze snel op tot een gigantisch netwerk van waterwegen die het omliggende land in een mum van tijd onder water zet.

Aboriginal Australië in Nederland: Ancient Culture, Modern Art

In het Universiteitsmuseum Groningen is vanaf 17 februari  de expositie ‘Ancient Culture, Modern Art: Aboriginal kunst uit Australië’ te zien. De expositie toont hedendaagse kunst van de Australische Aborigines. In de tentoonstelling staan moderne Aboriginal schilderijen uit Australië centraal. Na een introductie van de traditionele kunst en cultuur, met wortels van ruim veertigduizend jaar oud, ziet men hedendaagse werken.

Deze bijzondere tentoonstelling is tot en met 4 november te bezichtigen.

Het Universiteitsmuseum, Oude Kijk in ‘t Jatstraat 7a, is geopend dinsdag tot en met  zondag van 13.00 tot 17.00 uur.

Voor het complete persbericht, lees verder ....

Veertig jaar Aboriginal Occupy beweging: de Tent Embassy

(17-01-2012; foto Ad Borsboom)

Australië, 26 januari 1972. Het land viert haar nationale feestdag en herdenkt dat op die dag in 1788 de aankomst van de Eerste Vloot het begin markeerde van het moderne Australië. Maar Aborigines zien die dag als het begin van het einde van vele inheemse culturen. Een dag van rouw in plaats van feest. Op het grasveld voor het toenmalige parlementsgebouw in Canberra zetten Aboriginal activisten een tent neer. Ze noemen dit hun eigen ambassade. Dit vanuit de gedachte dat...lees verder 

Tussen geboorte en dood: rituelen bij doodgeboren kinderen

(15-01-2012)

In een eerder artikel heb ik aandacht gevraagd voor de zeer uitgebreide Aboriginal rituelen rond de dood. Volgens betrokkenen dienen deze riten om de ziel te begeleiden bij de overgang van het aardse bestaan naar dat van de spirituele voorouders. Maar voor de waarnemende buitenstaander zoals ik fungeren deze riten vooral als bakens waarlangs het rouwproces verloopt.

We kunnen de riten van de Aborigines niet imiteren, daarvoor zijn te zeer cultuur gebonden. Maar het accepteren van die emoties en vervolgens vormen vinden om daar uiting aan te geven, is ook in onze samenleving geen overbodige luxe.

Vandaar dat ik bijzonder verheugd ben met het onderzoek van Janneke Peelen, die aanstaande vrijdag promoveert op een gevoelig onderwerp: rituelen bij doodgeboren kinderen. Nog maar veertig tot vijftig jaar geleden werden doodgeboren kinderen ongezien, zonder naam, in stilte begraven. Zij onderzocht hoe rituelen rond miskraam, doodgeboorte en zuigelingensterfte in korte tijd zijn veranderd en hoe deze het verlies van een baby markeren en betekenis geven.

Titel Promotie:  Between birth and death. Rituals of pregnancy loss in the Netherlands

Promotors: prof. dr. E.H.J.M. Venbrux, prof. dr. A.P. Borsboom. Copromotor: dr. C. Notermans.

Link: http://lnkd.in/m65C53 

Aborigines in internationale media: referendum en Walkabout

(13-01-2012)

*The Economist wijdt een uitgebreid artikel aan een actuele kwestie die in het komende jaar van groot belang is voor de Aboriginal bevolking van Australië, namelijk een referendum over aanpassing van de grondwet.

De belangrijkste punten uit dat referendum zijn:  alle resterende vormen van discriminatie uit de grondwet verwijderen, de erfenis en cultuur van Aborigines erkennen en verzekeren dat de federale wetgeving Aborigines beschermt tegen raciale wetgeving van afzonderlijke staten.

Zoals bekend vormen  de 500.000 Aborigines 2,5% van de Australische bevolking en scoren ze op alle sociale indicatoren lager dan de rest van de Australiërs. Een panel van Aboriginal leiders is druk bezig een tekst voor te bereiden die van het referendum een succes moeten maken.

*NOS correspondent Robert Portier schreef onlangs een overzichtelijk blog over hetzelfde onderwerp (zie tweede deel van zijn blog).

Hij besteedt ook aandacht aan de complicaties die optreden wanneer er geen onderscheid meer mag worden gemaakt op basis van etnische achtergrond. Citaat: ‘ Maar het schrappen van de wetten is niet zo gemakkelijk als het lijkt. Een van de problemen is dat er een flink aantal regels zijn gemaakt om de positie van Aborigines te verbeteren. Als er in de wet geen onderscheid mag worden gemaakt op basis van ras, dan zouden die speciale wetten ook niet meer mogen.’

* The NewYork Review of Books behandelt een totaal ander onderwerp: een uitgebreide introductie op de nieuwe uitgave van James Vance Marschall’s boek Walkabout (dank aan college Dr. Anton Hoogveld voor de tip). Het origineel verscheen in 1959 en werd verfilmd in 1971. 

Achtergrond. Het verhaal gaat over twee kinderen die verdwalen in de woestijn en op sleeptouw genomen worden door een Aborigine De film werd destijds gemengd ontvangen. De een noemde de film een New Age jachtige ode aan de Noble Savage, maar anderen prezen de universele thema’s als geboorte, dood, natuur versus civilisatie en interculturele communicatie.

Walkabout is in traditioneel Aboriginal Australië een rite de passage waarbij mannelijke adolescenten een tijd de wildernis intrekken en verre verwanten bezoeken om de natuurlijke en sociale wereld te leren kennen.

David Gulpilil, afkomstig uit het mijn onderzoeksgebied in Arnhem Land, is de Aboriginal hoofdrolspeler in de film. Nadien speelde hij belangrijke hoofd- en bijrollen en in films als Rabbit-Proof Fence, Crocodile Dundee I, Australia en nam hij het initiatief tot de film Ten Canoes (die vanavond, 13-01, te zien is op Ned2 vanaf 23.55).

Zowel de film (DVD) als het de heruitgave van het boek zijn weer beschikbaar.

Aboriginal Australië in Nederland: unieke tentoonstelling Aboriginal Art Museum Utrecht

(05-01-2012)

Van 20 januari t/m 10 juni presenteert het Aboriginal Art Museum in Utrecht de bijzondere tentoonstelling: Heart and Soul. De getoonde werken van vijf Aboriginal kunstenaars zijn afkomstig van de zogenaamde Laverty Collection, de belangrijkste particuliere collectie van Aboriginal kunst in de wereld.  De tentoonstelling vertelt het persoonlijke verhaal van het kunstverzamelaarsechtpaar Colin en Elizabeth Laverty.

Ze zijn niet alleen verzamelaars maar ook ambassadeurs met een missie: ze zetten zich met hart en ziel in om Aboriginal kunst op internationale podia voor hedendaagse kunst te tonen.

De nationale krant The Australian noemde het ‘The most important private collection of Indigenous art in Australia’.

De keuze van vijf Aboriginal kunstenaars uit verschillende regio’s toont de individuele toets en stijl in hun werk  en maakt eveneens duidelijk hoe divers Aboriginal kunst uit de verschillende regio’s is. 

Gedetailleerde informatie op website AAMU

Van krakende kortegolf radio tot sociale media: mixed blessing voor afgelegen Aboriginal communities

(01-01-2012)

Toen ik in 1972 voor het eerst naar Maningrida aan de noordkust van Australië vertrok om onderzoek te doen naar Aboriginal rituelen, was het enige communicatiemiddel met de buitenwereld een krakende...lees verder

(foto: Aboriginal jongeren gebruiken mobiele teleoon voor journaslistieke doeleinden;  http://www.indigenous.gov.au/stories/ntmojos_site/)

Zo kan het ook: Australië ziet meer voor- dan nadelen in 2012

(29-12-2011, foto Sydney Morning Herald))

Business Day, onderdeel van de Sydney Morning Herald, heeft 20 Australische economen hun mening over het nieuwe jaar gevraagd. En zie, er was grote consensus over de belangrijkste economische vooruitzichten voor Down Under.

Conclusie: ongeacht wat Europa ons aandoet zijn de vooruitzichten positief. De rente zal verder dalen, de aandelen zullen stijgen en hoewel de wereldhandel wat minder wordt zal de Australische economie met dik 3% groeien.

Hoewel China – de sleutel tot de Australische voorspoed – wel wat last zal hebben van de Europese problemen, is dat land daar beter bestand tegen dan voorheen. De regionale groei van de interne Aziatische markten is namelijk veel minder afhankelijk van export naar Europa.

De economen zijn niet erg bezorgd over inflatie (2-3%), terwijl ook de werkeloosheid van net boven de 5% beheersbaar blijft.

Al met al een optimistische kijk op 2012 voor Australië en het Azië-Pacific gebied. Nu wij nog.

Bootvluchtelingen naar Australië: mensensmokkelaars verdienen miljoenen

(21-12-2011)

Deze week zonk een boot vol vluchtelingen op weg naar Australië voor de kust van Oost Java. Trieste balans tot nu toe: ongeveer 170 vermisten en 94 overlevenden. De Sydney Morning Herald meldt op basis van gegevens van overlevenden dat ze gemiddeld A$ (Australische Dollars) 5000 betaalden aan mensensmokkelaars, wat globaal neerkomt op een totaal van A$ 1,25 miljoen. Verhalen van overlevenden, onder andere in The Australian, zijn hartverscheurend 

Inmiddels lijkt er enige beweging te komen in de impasse tussen de Australische regering en de oppositie, die elkaar in een houtgreep houden op dat punt.

Stand van zaken tot nu toe:

Labor (regering): voor off-shore processing, maar alleen in Maleisië (Malaysian Solution*)

Liberals (oppositie): voor off-shore processing, maar alleen op Pacific eilanden Nauru en Manus (Pacific Solution**).

Gevolg: impasse, alle bootvluchtelingen worden nu in Australië opgevangen ('on-shore') in afwachting van aanvraagprocedures. De vrees bestaat dat dit een reden kan zijn voor de toegenomen stroom vluchtelingen.

Labor heeft de oppositie nodig om haar 'off-shore' oplossing door het parlement te krijgen omdat regeringspartner De Groenen alleen maar wil praten over 'on-shore- oplossingen.

Regering en Oppositie verwijten elkaar voortdurend dat de groeiende toestroom van boten aan de ander ligt. Inmiddels is de publieke opinie dat gesteggel zat en lijkt er als gevolg van de recente tragedie enige beweging in beide standpunten te komen. Prominente oppositieleden zien openingen om de impasse te doorbreken. Wordt vervolgd.

                                                    +++++++++++++++++

* Malaysian Solution. In grote lijnen houdt de overeenkomst in dat Australië 800 (illegale) asielzoekers naar Maleisië zal sturen die daar hun asielprocedure moeten afwachten. In ruil daarvoor zal Australie over een periode van vier jaar 4000 officieel erkende vluchtelingen uit Maleisie opnemen. 

** Pacific Solution. Beleid onder voormalig premier John Howard. Asielzoekers werden overgebracht naar een tweetal centra op Papua New Guinea het minuscule Pacific eilandje Nauru. Daar moesten ze onder Spartaanse omstandigheden hun asielprocedure afwachten. Het aantal bootvluchtelingen liep drastisch terug.

(foto WAToday)

‘O Moeder wat is het heet’: misvatting over Australische Kerst

(column in Going Down Under, winternummer 2011; foto Ad Borsboom: dochters op eerste kerstdag in tropisch Australie)

Kerstmis in Australië. Als ik bij een kerstdiner wel eens verzucht dat ik daar dierbare herinneringen aan, kijken mijn disgenoten me vol ongeloof aan...lees verder

Aboriginal ‘Stonehenge’ ontdekt

(06-10-2011)

Op een verlaten veld in de Staat Victoria is onlangs een 50 meter lange, eivormige, stenen structuur bloot gelegd die verwijst naar Aboriginal inzichten in astronomie. De stenen zijn net als die van Stonehenge gericht op de zomer en winter zonnewende en de lente en herfst equinox (“nachtevening”: zon loodrecht op de evenaar waardoor dag en nacht even lang zijn).

Onderzoekers twijfelen er niet meer aan dat deze constructies van steen door mensen zijn aangelegd om de bewegingen van de zon vast te leggen en zo de loop van de seizoenen te kunnen  bepalen Het lijkt waarschijnlijk dat deze constructie ouder is dan het 4.500 jaar oude Stonehenge, waarmee Aborigines de oudste astronomen ter wereld zouden zijn.

Achtergrond. Deze vondsten bevestigen wat Aborigines in de vorm van mythologieën al duizenden jaren van generatie op generatie overbrengen: virtuele mappen van de nachtelijke sterrenhemel in de vorm van dierenfiguren waarmee zowel tijd als seizoenen gemarkeerd worden (zie foto).

Aborigines hadden en hebben (nu nog in mijn onderzoeksgebied Arnhem Land) een diepgaande en uitgebreide kennis van de nachtelijke hemel en de bewegingen van hemellichamen van zonsondergang tot zonsopkomst.

De Yolngu uit noordoost Arnhem Land bijvoorbeeld leggen verband tussen de maan en de bewegingen van eb en vloed en hebben verklaringen voor zowel zons- als maansverduisteringen. Een van de belangrijkste rituelen heeft de Morgenster (Venus) als onderwerp, terwijl een van de meest sacrale riten geassocieerd wordt met de afstervende maan. Ook hun inheemse kalender met zijn vele seizoenen is deels gebaseerd op het verschijnen van bepaalde planeten aan de nachtelijke hemel en op de beweging van sterrenbeelden.

Deze kennis is verpakt in mythologische verhalen, waarmee al deze inzichten niet alleen een praktische doel dienen (kennis seizoenen, navigatie), maar tevens symbool staan voor onder meer leven en dood, vruchtbaarheid, mannelijke en vrouwelijke elementen in de kosmos – kortom zin en betekenis geven aan het bestaan.

Een handzame gids daarover is onlangs verschenen onder de titel Emu Dreaming: an Introduction to Australian Aboriginal Astronomy (zie www.EmuDreaming.com).

Foto: Emu figuur verbindt sterrenbeelden

Tour de France winnaar Cadel Evans op de bres voor Aborigines

(29-11-2011). Foto: Cadel voedt krokodil Harry (Northern Territory News)  

Tour de France winnaar Cadel Evans trekt zich het lot aan van ontheemde Aborigines in de Northern Territory. Op een druk bezochte pers conferentie in Darwin zei Evans dat hij, als iemand die in de Northern Territory geboren is, graag zijn bekendheid wil gebruiken om iets terug te doen voor dit gebied.

‘On a social level. I’m real sorry for alle the complex problems with indigenous communities’ citeert de Northern Territory News hem.

Cadel  Evans  leerde fietsen in Barunga, een afgelegen community in de Top End van Australië op zo’n 80 km ten zuiden van de stad Katherine. Zijn jonge jaren in zo’n gemeenschap maakte hem bewust van de sociale problemen van ontheemde Aborigines in de regio:

‘It's something that unfortunately Australians don't consider enough and maybe don't even realise enough and if I can help bring a bit more awareness that would already be something’ (ABC).

Achtergrond. Cadel Evans treedt hiermee in de voetsporen van andere Australische atleten die zich inzetten voor het welzijn van achtergestelde Aborigines.

Cathy Freeman, de zeer succesvolle Aboriginal atlete die o.a. goud won op de Olympische Spelen van Sydney, richtte de Cathy Freeman Foundation op. Deze stichting concentreert zich op de achterstand van Aboriginal kinderen op school. Ze ondersteunt inmiddels al 600 schoolgaande kinderen.

Al eerder (zie bericht 6 hieronder) noemde ik de inspanningen van de Australische oud wereldkampioen marathon, Robert de Castello, die een aantal Aboriginal jongeren wil klaar stomen voor de Olympische marathon in 2016. Als eerste stap liet hij hen met succes de marathon van New York lopen.

De onderliggende gedachte - naast sportieve prestaties- is Aboriginal jongeren kennis te laten maken met intensieve sportbeoefening om zo een gezonde rook- en alcoholvrije levensstijl te creëren.

Laatste vergaderdag Australisch parlement: rumoerig einde van politiek ‘killing season’

(24-11-2011, foto: Andrew Meares, Sydney Morning Herald. Onderschrift: New Speaker Peter Slipper takes his seat after extraordinary scenes today)

Meestal is op de laatste zittingsdag voor het lange zomerreces de sfeer in het Australische parlement voor één dag in het jaar vriendelijk.  Men wenst elkaar een goede kerst en jaarwisseling toe en spreekt ook elk jaar trouw het voornemen uit in het nieuwe jaar  vooral zakelijk en minder persoonlijk te opereren.

Vandaag loopt het echter totaal anders.

Wat is er aan de hand?

Premier Gillard, die met de kleinst mogelijke meerderheid regeert (één stem), heeft op de valreep een lid van de oppositie benoemd tot voorzitter van het parlement. De aftredende voorzitter – van haar eigen Labor partij – wordt backbencher in dat zelfde parlement.

Resultaat: ze heeft plotseling een meerderheid van drie stemmen en is niet meer afhankelijk van een aantal onafhankelijke parlementsleden.

Een van hen dreigt voortdurend de regering in problemen te brengen als zijn voorstel om gokken op pokermachines aan te pakken niet omgezet wordt in strenge wetgeving. Dat is een gevoelig punt voor Labor omdat een groot deel van haar electoraat dat te ver vindt gaan.

Ook is het voor de oppositie moeilijker geworden de regering ten val te brengen, nota bene door toedoen van een van haar leden die de verleiding om Speaker of the House te worden niet kan weerstaan.

De eerste commentaren in de media variëren van: voor nu tactisch knap, maar op lange termijn schadelijk voor het aanzien van Gillard -  tot: ‘a grubby deal’.

De nieuwe Speaker, Peter Slipper, is al lang controversieel binnen zijn eigen partij en zijn deal met Gillard wordt omschreven als het toppunt van ontrouw (zie ook officiele verklaring Liberal National Party Queensland) .

Sommige betitelen hem nu als een ‘Liberal’ rat (citaat ABC). Wat dit alles gaat beteken voor zijn functioneren als ‘neutrale’ voorzitter, laat zich raden.

Een curieuze afsluiting van het parlementairenjaar, dat toch al de boeken in gaat als het ‘killing season’. Wordt zeker vervolgd.

Elf jonge Aborigines finishen in New York Marathon

De Australische oud wereldkampioen marathon Robert de Castello heeft een ideaal: een aantal Aboriginal jongeren klaar stomen voor de Olympische marathon in 2016. De eerst stap is gezet. Elf jonge inheemse atleten hebben voor het eerst met succes een marathon uitgelopen, en nog wel die van New York.

Een van hen, de 17 jarige Purcell uit het afgelegen Charleville in zuidwest Queensland (tijd: 3uur en 33 minuten), verklaarde dat New York een verpletterende indruk op hem had gemaakt. Hij had, zo meldt de ABC, wel kramp gekregen - niet in de benen maar in zijn nek van het omhoog kijken naar de  gebouwen en billboards langs de route.

Vorig jaar deden voor het eerst een viertal Aborigines mee aan deze marathon (beste tijd: 3.32) en hun ervaring dient als inspiratiebron voor andere inheemse jonge mannen en vrouwen

Achtergrond. Aboriginal jongeren in de marathon van New York en op de Olympische Spelen van 2016. Dat is het ideaal van  Robert Castello. Met dat doel voor ogen heeft hij het ambitieuze Indigenous Marthon Project (IMP) in het leven heeft geroepen. Dat project moet uiteindelijk resulteren in een inheemse marathon team voor de Olympische Spelen van 2016. De onderliggende gedachte - naast sportieve prestaties- is Aboriginal jongeren kennis te laten maken met intensieve sportbeoefening om zo een gezonde rook- en alcoholvrije levensstijl te creëren.

Dancing the Creation. Songs and Dances in Aboriginal Culture

Aanstaande vrijdag (11 november) ben ik gastspreker bij een symposium ter gelegenheid van het lectoraat voor choreograaf Jiří Kylián aan de HBO opleiding Codarts te Rotterdam.

De title van mijn lezing is: Dancing the Creation. Songs and Dances in Aboriginal Culture.

Program of the symposium, Friday 11 November, in ENGELS/Auditorium Kriterion, Stationsplein 45, Rotterdam

16:00 – 16:20 Dancing the Creation. Songs and Dances in Aboriginal Culture (Prof.dr. Ad Borsboom)

16:20 - 16:40 Lecture-demonstration: Dance and Music on Bali (Dr Henrice Vonck)

16:45 - 17:15 Lecture: Music and Choreography (Dr Stephanie Schroedter)

17:15 - 17:30 "4:33" by John Cage (plus choreography Jiří Kylián)

17:30 - 18:00 Talk about live musical accompaniment to dance with Jiří Kylián, Lavinia Meijer and Peter Jan Wagemans.

Jiří Kylián. De in Praag geboren Kylián was van 1975 tot 1999 artistiek directeur van het Nederlands Dans Theater. Na zijn aftreden bleef hij aan dit wereldberoemde instituut verbonden als choreograaf en artistiek adviseur. In 1980 verbleef hij op uitnodiging bij Aborigines in Arnhem Land, het uiterste noorden van Australie. Daar bestudeerde hij de eeuwenoude danstechnieken en verwerkte die in het beroemde ballet Stamping Ground, dat in 1983 in premiere ging in het Circustheater in Den Haag.

Stamping Ground. Stamping Ground is a unique and original ballet, inspired by Kylian’s experience of Aboriginal culture and dance, which led him to seek out the universal qualities that underlie both modern ballet and a style of dancing that has survived in Australia for over 40,000 years. Stamping is the most important element in Aboriginal dance. Each tribe has its own way of dancing and his own Stamping Ground. In his ballet, Kylian allows the dancers to develop their individual personalities and relationships with each other within the dance group through the idiom of the choreography.

(foto Jiří Kylián: Joke Schot)

Aboriginal Congres: 'weg met die betutteling'

(27-10-2011)

‘Schaf die eenzijdige interventie in ons bestaan af ‘ is de noodkreet van het Nationale Aboriginal Congress aan de Federale regering in Canberra.

Die besloot in 2007 onder de voormalig (conservatieve) premier Howard de staat van beleg af te kondigen voor alle Aboriginal gemeenschappen in de Northern Territory, een gebied ter grootte van bijna eenderde Europa (1,4 miljoen km2) met een relatief grote Aboriginal bevolking. Dit naar aanleiding van ernstige problemen in afgelegen Aboriginal gemeenschappen, zoals misbruik van kinderen, alcoholisme en geweld.

Howard’s opvolgers, de Labor premiers Rudd en Gillard zetten dit beleid, met enige cosmetische aanpassingen, voort.

Het Nationale Congres van Aborigines noemt dit beleid stigmatiserend en discriminerend. Het heeft vooral bezwaar tegen het generieke karakter van de interventie: het betreft alle Aborigines zonder aanzien des persoon in dat uitgestrekte gebied.

Vriend en vijand zijn het er over eens dat daar waar het echt mis is de overheid maatregelen mag en moet nemen, zoals het juridisch vervolgen van huiselijk geweld en kindermisbruik, schoolverzuim en alcohol excessen. Maar de  ‘one-size-fits-all’ benadering van deze interventie heeft racistische kenmerken omdat hier een maatregel op alle Aborigines in het gebied wordt losgelaten die ondenkbaar zouden zijn voor welke bevolkingsgroep dan ook.

De interventie kost zo’n $2 miljard, een bedrag dat volgens een woordvoerder van het Congres toch wel op een andere manier ten goede van Aborigines besteed kon worden.

Aboriginal woordvoeders zijn overigens verdeeld over deze kwestie. Sommigen vinden het optreden van de overheid helaas nodig en zijn bang dat het Nationale Congress met dit standpunt haar geloofwaardigheid verliest. Anderen - ook buiten dit Aboriginal Congress - blijven hameren op het discriminerende karakter waardoor Aborigines zelf volledig buiten spel staan en behandeld worden als mensen die ‘ter beschikking van de regering’ zijn gesteld. 

(foto: Northern Territory). Zie ook eerdere berichtgeving hieronder:

Steeds meer Aborigines zijn de Interventie zat

De kritiek op de massale interventie (Intervention) van het Australische staatsapparaat in Aboriginal gemeenschappen in de Northern Territory neemt steeds fellere vormen aan.

De Intervention was de oplossing van de conservatieve regering van John Howard voor de grote sociale problemen in sommige Aboriginal gemeenschappen. Met name seksuele misbruik van kinderen, huiselijk geweld en alcohol- en drugsmisbruik in overvolle gammele huizen schreeuwden terecht om een stevige maar verantwoorde aanpak.

Maar de Intervention werd generiek toegepast op alle Aboriginal communities van de uitgestrekte Northern Territory. De Racial Discrimination Act van de VN, ook ondertekend door Australië, werd tijdelijk buiten werking gesteld, het leger trok Aboriginal gebieden binnen en alle Aborigines kwamen zonder aanzien des persoons onder curatele te staan. De huidige Labor regering haalde er sommige van de scherpe kantjes af, maar nam dit beleid op hoofdlijnen over.

Aborigines uiten echter steeds fellere kritiek op deze politiek. Aboriginal communities die normaal functioneren, en individuele families die het ook in de probleemgebied goed doen, lijden eveneens onder dat strenge toezicht. Dat ondermijnt hun autoriteit en voorbeeldfunctie.

Bovendien vallen de verbeteringen die als compensatie voor het verlies van autoriteit beloofd zijn, ook zwaar tegen. Met name op het terrein van huisvesting gebeurt lang niet genoeg en verdwijnt veel van het beloofde budget in handen van management en bureaucratie. Wat Aborigines echter het meest dwarszit is het  generieke karakter van de maatregel: of het nu wel of niet goed ging, alle Aborigines zagen hun autonomie als sneeuw voor de zon verdwijnen.

De afgelopen week reisde aan Aboriginal oudere naar London om zijn beklag over de Intervention te doen bij de UN High Commissioner voor Mensenrechten, Mrs. Navi Pillay. Zij is inmiddels in Darwin aangekomen waar ze gesprekken voerde met een aantal Aboriginal ouderen. Volgende week zal ze haar bevindingen voorleggen aan de Australische Federale Regering.

Zie ook: ABC  en Sydney Morning  Herald

foto ABC: Aboriginal vertegenwoordiger uit Arnhem Land doet zijn beklag bij de UN High Commissioner voor de Mensenrechten

Aboriginal oproep: blijf niet hangen in slachtofferrol

Aboriginal voorman Dr. Chris Sarra, doet een oproep aan Aboriginal Australiërs om hun uit hun slachtofferrol te stappen en zo controle over hun eigen leven te gaan nemen. Dr. Sarra is de Aboriginal directeur van het Stronger Smarter Institute, Queensland University of Technology.

In een lezing aan de University of London noemde hij het tragisch dat een aantal Aborigines zich die rol zo eigen hebben gemaakt  dat ze de status van slachtoffer zien als wezenlijk onderdeel van hun identiteit.

Hij richt zijn verwijten daarover vooral aan (niet nader genoemde) Aboriginal leiders die de slachtofferrol maar blijven koesteren. Even kritisch is hij op Aboriginal leiders die de grote problemen in sommige Aboriginal communities verwijten aan de mensen zelf. Die standpunten hebben de interventie van het leger in Aboriginal communities in het noorden - waarbij velen onder curatele kwamen – gelegitimeerd.

Hij pleit voor een derde type leiderschap, gebaseerd op een positieve Aboriginal identiteit. Maar dan moeten er speciale schoolprogramma’s ontwikkeld worden die ook voor Aboriginal studenten de lat hoog leggen. Prestaties zullen leiden tot trots op de eigen identiteit in plaats van blijven hangen in de rol van slachtoffer. Als we, zegt hij in The Australian, te lang blijven hangen in die rol vragen we ons nooit af: wat kunnen we zelf doen om achterstand weg te werken.

Veelbelovend initiatie in Darwin

 In dat verband is ook een initiatief van de Charles Darwin University in Darwin veelbelovend. Voor zo’n 30 miljoen wordt er volgend jaar een Australian Centre for Indigenous Knowledge opgericht. Dr. Tom Calma, de Aboriginal initiatiefnemer, zegt dat het instituut als doel heeft leiderschap in Aboriginal Australië verder te ontwikkelen. Er komen Bachelor en M.A. opleidingen in Aboriginal Studies, Gezondheidswetenschappen en ‘Education’.

Ook ‘Crocodile Dundee” lijdt aan overgewicht

Lange tijd vond het zelfbeeld van de Australische man zijn bevestiging in Paul Hogan, de hoofdrolspeler in de Crocodile Dundee films. Hij is tanig, relaxed (laid back), spreekt een breed Ocker accent (vooral gecultiveerd door acteurs), en bovenal Slank met een hoofdletter S.

Helaas.

Dit beeld komt voor veel Australische mannen, en vrouwen, al lang niet meer overeen met de werkelijkheid.

Als het om gezondheid gaat, zo meldt een ABC website, zien we dat Australiërs te vet zijn, daar niet gelukkig van worden, maar kampioenen zijn in ‘self-deception’. Zestig procent van de Australiërs hebben overgewicht, maar nauwelijks dertig procent is zich daarvan bewust - mannen nog minder dan vrouwen.

Een arts spreekt over de tirannie van het normale als belangrijk euvel: omdat bijna iedereen overgewicht heeft houden mensen zichzelf voor de gek door te denken dat dit normaal is: ‘ What’s normal today was not normal 50 years ago and people are sort of fooled by what’s normal’, verzucht Dr. Bert Boffa, directeur van BUPA, een organisatie in de gezondheidszorg.

Op dat punt is de favoriete Australische standaarduitdrukking - ook van Crocodile Dundee - ‘ no worries mate’, dus niet meer van toepassing.

Overigens ere wie ere toekomt: Paul Crocodile Dundee Hogan is zijn eigen imago trouw gebleven: tanig, slank, maar na een hoop problemen met de Australische belastingdienst, waarschijnlijk wat minder laid back.

Hebben Aborigines Humor?

Deze vraag zou niet in me opkomen als ze me niet verschillende keren gesteld was. Toen ik bijvoorbeeld in een filmhuis de Aboriginal film Ten Canoes van commentaar voorzag volgde na afloop...lees verder 

(mijn column in de herfsteditie van kwartaalblad Going Down Under, het magazine voor Australie, Nieuw Zeeland en de Pacific Islands). 

Aboriginal strijd tegen alcoholisme: menselijke afbeeldingen van lege bierblikjes op graf

Een even creatieve als confronterende uiting van wanhoop over alcoholisme in een Aboriginal community. Aboriginal ouderen hebben in het centrum van hun dorp een symbolische begraafplaats gecreëerd van tien graven. Voor elk graf maakten ze van lege bierblikjes een afbeeldingen van een menselijk lichaam, verwijzend naar een van de tien doden die de afgelopen jaren gestorven zijn door alcohol misbruik.

Op de muur achter de graven staat met grote graffiti letters: ‘Grog Finished Ten’ .

De Aborigines hopen met deze heldere boodschap   drinkers tot inkeer te brengen. In hun strijd tegen alcohol stellen de ouderen verder een alcohol vrije zone in en organiseren nacht patrouilles om huiselijk geweld en vandalisme als gevolg van drankmisbruik aan te pakken. (Bron ABC, zie ook videoverslag op betreffende website).

Aboriginal communities in de omgeving van westerse steden, zoals hier in de buurt van Katherine in de Northern Territory, zien zich in toenemende mate geconfronteerd met deze problemen. 

 (Foto: Clare Rawlinson, ABC)

Aborigines en sport

De onlangs overleden bokskampioen Lionel Rose was een  van de eerste sportlegendes van Aboriginal afkomst die internationaal doorbrak. Deze drievoudig wereldkampioen bantamgewicht (19687-1969) overleed het afgelopen weekend op 62 jarige leeftijd.

Na hem maakte de wereld kennis met sporthelden als tennister Evonne Gollagong  (14 Grand Slam titels waaronder Wembley in 1980, nummer 1 van de wereldranglijst), en Cathy Freeman, Olympisch kampioen op de 400 meter tijdens de Olympische spelen in 2000.

Daarnaast verschenen nog een groot aantal Aboriginal sporthelden die hun sporen verdienden in typisch Australische sporten zoals Australian Football en de Australische versie van Rugby. Omdat dit sporten zijn die buiten Australië nauwelijks bekendheid genieten, spreken deze Aborigines de internationale sportwereld nauwelijks aan, maar des te meer het Australische publiek.

Aborigines zijn een onderbelicht deel van de Australische sportcultuur. Al in 1868  bestond het allereerste Australische cricketteam dat een tournee door Engeland maakte exclusief uit Aborigines.  Ze speelden er meer dan 40 wedstrijden voor grote aantallen enthousiaste toeschouwers. 

Ook het immens populaire Australian Football (AFL) kende Aboriginal uitblinkers – eerst  mondjesmaat, maar sinds de laatste decennia groeit hun aantal gestaag. In 2005 waren dat er al 52 en op dit ogenblik maken Aboriginal talenten 17% uit van alle jeugdspelers in opleiding. En hoewel Aborigines slechts 2% van de Australische bevolking vertegenwoordigen is hun aandeel in AFL nu ruim 11%. Net als bij cricket is hun atletisch vermogen en balbehandeling uitzonderlijk goed – zozeer zelfs dat hun speelwijze nieuwe dimensies aan het spel hebben. 

Aborigines hebben in het verleden deze successen weten te boeken ondanks racisme en vooroordelen die buiten de sportarena bleven bestaan. Terug in Australië werden de eerste Aboriginal cricketspelers van 1868 weer gewoon ‘blackfellas’ die zich moesten schikken naar de racistische wetgeving en attitudes van die tijd. Het begint er nu op te lijken dat  Aboriginal sporters niet alleen rolmodellen zijn geworden voor jonge Aborigines, maar ook als volwaardige atleten in en buiten het veld gewaardeerd worden.

Voor een overzicht beroemde Aboriginal sporters:

http://www.creativespirits.info/aboriginalculture/sport/famous-aboriginal-athletes.html

Update 15-05-2011: Inmiddels heeft Lional Rose in Melbourne een indrukwekkende staatsbegrafenis gekregen, waarbij meer dan 2000 mensen hun laatste eer bewezen aan deze Aboriginal sportlegende.

Publikatie Ad Borsboom

Artikel/Article: Van uitsluiting tot acceptatie: koloniale geschiedenis van Australische Aborigines

Auteur/Author: Ad Borsboom

Verschenen in/Appeared in: Leidschrift, 26.1 (Leiden 2011) 33-47

© 2011 Stichting Leidschrift, Leiden, The Netherlands

ISSN 0923-9146

E-ISSN 2210-5298

Samenvatting:

Aborigines zijn lange tijd hooguit een voetnoot in de moderne Australische geschiedenis geweest. Ze speelden nauwelijks een rol in het nationale bewustzijn, laat staan dat ze onderdeel waren van het discours over de Australische identiteit. Dat is in de afgelopen decennia in snel tempo veranderd. Vanaf de roerige jaren zestig van de vorige eeuw hebben Aborigines steeds luider blijk gegeven van hun ongenoegen over hun plaats in de Australische samenleving. Ze ontdekten de macht van demonstreren en wisten via de straat en de daaropvolgende media-aandacht het bewustzijn van ‘mainstream’ Australië binnen te dringen. De focus van de protesten lag op het verkrijgen van landrechten, maar rond dat thema kwamen andere grieven ook aan de orde: achterstand op alle sociale indicatoren als gezondheid, werkeloosheid en huisvesting. Aborigines eisten ook erkenning van hun unieke positie in de Australische geschiedenis als eerste bewoners van het continent.

In mijn artikel beschrijf ik deze ontwikkeling, te beginnen bij de gevolgen van de eerste confrontatie tussen Aborigines en Britten. Vervolgens besteed ik aandacht aan de koloniale politiek van de nieuwkomers die erop gericht was de inheemse bevolking via raciale wetgeving uit te sluiten van de nieuwe samenleving. Ik besluit mijn betoog met het verzet van Aborigines tegen deze vormen van onderdrukking en hun streven naar erkenning van een eigen culturele identiteit. De strijd om landrechten staat hierbij centraal.

Israel eert Aboriginal activist die protesteerde tegen Nazi Duitsland

Volgende week vliegen de nakomelingen van William Cooper naar Israel. Daar zal een leerstoel gevestigd worden die zijn naam draagt. Tevens zal een gedenkteken onthuld worden bij het nationale Holocaust Memorial in Jeruzalem.

Het is een postuum eerbetoon van Yad Vashem voor deze Aboriginal man uit Melbourne die na de Kristallnacht van 1938 als een van de weinige privé personen op kwam voor het lot van de Joden. De toen 77 jarige William Cooper organiseerde, samen met  de door hem opgerichte Australian Aboriginal League, een protestmars vanaf zijn huis in de binnenstad van Melbourne naar het Duitse consulaat. Daar bood hij een petitie aan waarin de wrede vervolging van het Joodse volk sterk veroordeeld werd en geëist werd daar onmiddellijk een eind aan te maken. Hoewel ze geen toegang kregen tot het consulaat bleef hun actie niet onopgemerkt, ook al omdat Australie nog onbekend was met protesterende Aborigines op straat.

Kevin Russel, zijn achterkleinzoon, zegt in een interview voor de ABC daarover: ‘Dat was een dappere actie van mensen die in de Australische samenleving toen geen enkel aanzien genoten (…) We zijn erg dankbaar dat de Joodse gemeenschap en Israel William op het wereldtoneel hebben geplaatst als een global warrior for humanity – een erkenning die hij in Australië niet gekregen heeft.'

Aanstaande zondag 6 december organiseert Kevin Russel een mars naar Melbourne’s Federation Square ter herinnering aan de Kristallnacht en de protesten van zijn overgrootvader. De plechtigheden in Jeruzalem vinden plaats op 15 december.

(03-12-2010)

bronnen:

ABC Australia:

http://www.abc.net.au/news/video/2010/12/01/3082041.htm

Jerusalem Post: 

http://www.jpost.com/International/Article.aspx?id=183398

Haaretz:

http://www.haaretz.com/misc/search-results